فسیل تازه کشف شده نشان می دهد که بزرگترین تی رکس جهان بر اثر شکستگی دنده مرده است

اسکاتی، یکی از بزرگترین نمونه های شناخته شده تیرانوزاروس رکس، حدود 66 میلیون سال پیش به آرامی در باتلاق نمکی تجزیه شد. وضعیتی که به حفظ برخی از بافت های بدن این شکارچی به شکلی بی سابقه کمک کرد.

بزرگترین فسیل T. rex که تا به حال کشف شده است متعلق به شکارچی عظیمی به نام اسکاتی است. هنوز مشخص نیست که این دایناسور نر است یا ماده، اما ابعاد آن نشان می دهد که با حیوان بسیار قدرتمندی روبرو هستیم. اسکاتی حدود 4 متر ارتفاع در لگن، بیش از 13 متر طول و احتمالاً تا 9 تن وزن داشت.

با این حال، اهمیت اسکاتی به اندازه چشمگیر آن محدود نمی شود. در یکی از استخوان های این دایناسور هنوز نشانه هایی از بافت نرم وجود دارد. رویدادی که تقریباً در دیرینه شناسی بی سابقه تلقی می شود، زیرا بافت های نرم معمولاً طی میلیون ها سال ناپدید می شوند. بررسی چنین بقایای ظریفی به روش های بسیار حساس از جمله تصویربرداری نوترونی نیز نیاز دارد.

محققان آزمایشگاه ملی Oak Ridge وزارت انرژی ایالات متحده در تنسی، با همکاری دیرینه شناسان، توانستند دنده اسکاتی و بافت باقی مانده داخل آن را با جزئیات بی سابقه ای بررسی کنند. این یافته یکی از اولین تحقیقات عمیق را در مورد بافت فسیل شده دایناسورها در مقیاس میکروسکوپی در اختیار دانشمندان قرار داده است.

مائوریسیو باربی، فیزیکدان دانشگاه رجینا در ساسکاچوان، کانادا، گفت:

مثل برنده شدن در لاتاری است. دنده اسکاتی شبکه گسترده ای از رگ های خونی معدنی را حفظ کرد که قبلاً هرگز در یک فسیل دیده نشده بود.

شکستگی دنده و معمای مرگ اسکاتی

بررسی دنده شکسته اسکاتی سرنخ مهمی از آخرین روزهای زندگی این تی رکس به دست می دهد. این شکستگی نشان می دهد که این دایناسور احتمالا در جریان درگیری با دایناسور دیگری مجروح شده و در نهایت به دلیل جراحات ناشی از همان نبرد جان خود را از دست داده است.

پس از ترک خوردن دنده، خون غنی از آهن ناحیه اطراف آسیب را پوشانده و رگ های خونی بسیار کوچکی در آن ناحیه تشکیل شد تا روند بهبود استخوان را تسریع کند. علیرغم این واکنش طبیعی بدن، ظاهراً آسیب آنقدر شدید بود که اسکاتی مدت زیادی دوام نیاورد و در نهایت در باتلاق نمک مرد.

محیط اطراف مرداب روند تجزیه لاشه را کند کرد و این شرایط استثنایی فرصت لازم را برای حفظ و سپس فسیل کردن بسیاری از رگ‌های خونی فراهم کرد. به همین دلیل، دانشمندان اکنون می توانند تا حدی واکنش بدن به یک آسیب جدی را بررسی کنند.

برای مشاهده این ساختارها، محققان از تصویربرداری نوترونی برای شناسایی عناصر سبک‌تر در فسیل استفاده کردند و در کنار آن، برای بررسی عناصر سنگین‌تر به تصویربرداری اشعه ایکس رفتند. سپس از تابش سنکروترون و روش های مختلف میکروسکوپی برای بررسی بافت های ترمیم شده در سطح سلولی استفاده شد. نکته مهم این است که تمام این تحقیقات بدون آسیب رساندن به فسیل گرانبهای اسکاتی انجام شده است.

مارسلا برگ، فیزیکدان دانشگاه رجینا، گفت:

نوترون‌ها نه تنها یافته‌هایی را که قبلاً با روش‌های تابش سنکروترون در جریان کشف رگ‌های خونی دنده اسکاتی انجام داده بودیم تأیید کردند، بلکه نشان دادند که این فناوری می‌تواند به عنوان ابزاری ارزشمند در تحقیقات فعلی ما برای یافتن شواهدی مبنی بر حفظ بافت نرم در فسیل‌ها استفاده شود.