ارز مسافرتی اربعین و کربلا; سهمیه، نرخ و شرایط دریافت

سقف ارز زیارتی اربعین برای هر زائر بالای 5 سال واجد شرایط 200 هزار دینار عراق تعیین شد. این سهمیه فقط به دینار عراق و به صورت قبض پرداخت می شد و دریافت آن منوط به ثبت نام در سامانه سماح بود. با توجه به اینکه اربعین 1405 روز سیزدهم مرداد ماه بود، فروش این ارز از ابتدای تیرماه آغاز شد و تا روزهای منتهی به اربعین مردادماه ادامه داشت. ارز ویژه اربعین با سهمیه عمومی سفرهای خارجی یکی نبود و دریافت آن باعث کاهش سهمیه سالانه افراد نشد.

سهمیه ارزی سفر اربعین چقدر است؟

بانک مرکزی برای اربعین 1405 برای هر متقاضی واجد شرایط حداکثر 200000 دینار عراقی در نظر گرفته است. شرط سنی برای این سهمیه بالای 5 سال بوده است. یعنی متولدین 22 مرداد 1400 و قبل از آن امکان دریافت ارز را داشتند.

پرداخت فقط به دینار عراق انجام می شد. زائر نمی توانست معادل این سهمیه را به دلار یا یورو دریافت کند و طبق دستورالعمل باید کل مبلغ را به اسکناس دیناری تحویل می داد. سقف 200 هزار دینار به معنای اجبار به خرید کل سهمیه نبود و زائر می توانست با توجه به هزینه سفر مبلغ کمتری را درخواست کند. نرخ فروش ارز اربعین نیز ثابت نبود و طبق دستورالعمل بانک مرکزی بر اساس بازار توافقی تعیین شد.

فروش ارز از 29 تیر 1405 آغاز شد و تا ساعت 15:00 روز 21 مرداد (یک روز مانده به اربعین) ادامه داشت. این فاصله برای طرح اربعین همان سال تعریف شد و تعداد روزهای باقی مانده تا سفر هر زائر تغییری در مهلت عمومی فروش ایجاد نکرد. به عنوان مثال زائری که سفر خود را به روزهای پایانی منتهی به اربعین موکول کرده بود باید قبل از پایان مهلت عمومی (21 مرداد) سهمیه را خریداری می کرد.

ثبت نام در سامانه سماح که از ۱۸ تیرماه آغاز شده، شرط اصلی دریافت ارز بود. نحوه ثبت درخواست و تحویل اسکناس نیز بسته به بانک عامل (حضوری یا حضوری) متفاوت بود. به طوری که در بانکی مانند سپه، تحویل ارز دو روز کاری پس از ثبت درخواست انجام می شد و این فاصله زمانی نشان می داد که اقدام در ساعات پایانی طرح پر ریسک بوده است. بنابراین دریافت این 200 هزار دینار اربعین مانع از استفاده فرد از سهمیه عمومی سالانه برای سفرهای خارجی نبود و قوانین این دو فصل کاملاً مستقل از یکدیگر بود.

برای زائر اول ترتیب مراحل مهمتر بود. ابتدا باید ثبت مجوز و مدارک سفر بررسی می شد و سپس مسیر خرید مجاز انتخاب می شد. مشخصات کلی ارز مسافرتی نیز باید جدا از سهمیه اربعین بررسی شود، زیرا قوانین این دو فصل یکسان نیست. برای سفر به عراق نیز از گذرنامه های زیارتی استفاده می شد، اما هنگام خرید ارز باید مدارک مورد قبول بانک یا آژانس ارائه می شد.

تفاوت سفر زمینی و هوایی در دریافت ارز

بخشنامه ارزی اربعین 1405، دریافت این سهمیه را محدود به سفرهای هوایی نکرد. بنابراین زائران زمینی واجد شرایط در صورت ثبت نام در سماح و رعایت سایر ضوابط امکان دریافت سهمیه اربعین را داشتند.

این نکته با سهمیه عمومی سفرهای خارجی متفاوت است. سازوکار کلی ارز مسافرتی فعلی برای سفرهای هوایی تعریف شده است اما سهمیه اربعین موضوعی خاص و مستقل بود.

در نتیجه نباید از قوانین کلی سفرهای هوایی برای نتیجه گیری درباره ارز اربعین استفاده کرد. زائری که با اتوبوس یا خودروی شخصی از مرز زمینی وارد عراق شده بود نیز می توانست در چارچوب مقررات اربعین 1405 درخواست ارز کند.

مدارک و مراحل دریافت

روند اصلی دریافت ارز اربعین 1405 در 6 مرحله خلاصه می شود:

1. تکمیل اطلاعات ثبت نام و هویت و سفر در سامانه سماح.
2. شرایط سنی را بررسی کنید؛ متقاضی باید بالای 5 سال سن داشته باشد و در تاریخ 13 مرداد 1400 یا قبل از آن متولد شده باشد.
3. اصل کارت ملی و اصل گذرنامه معتبر یا کارت تردد اربعین را تهیه کنید.
4. بانک، موسسه اعتباری یا کانال فروش مجاز را انتخاب کرده و درخواست خرید را ثبت کنید.
5. مبلغ مورد نیاز را تا سقف 200000 دینار و معادل ریالی آن طبق نرخ توافقی پرداخت نمایید.
6. برای دریافت اسکناس دینار به برنامه ارائه دهنده مراجعه کنید.

همچنین با توجه به ضوابط اعلام شده امکان اقدام اعضای خانواده از سرپرست خانوار وجود داشت و حضور همه اعضای خانواده در محل فروش در تمامی مراحل الزامی نبود.

اشتباهات رایج زائران

1. معادل سازی ارز اربعین با سهمیه عمومی سفر

200 هزار دینار اربعین سهمیه مستقل بود. استفاده از آن به معنای مصرف سهمیه سالانه عمومی سفرهای خارجی نبود.

2. خرید را به روزهای آخر موکول کنید

این فروش در ساعت 15:00 روز 12 مرداد به پایان رسید و در برخی از روش های بانکی، تحویل ارز نیازمند زمان پردازش بود. اقدام دیرهنگام می توانست در تاریخ عزیمت زائر اختلال ایجاد کند.

3. فکر کردن به اینکه ثبت سماح به تنهایی کافی است

ثبت نام سماح شرط اولیه بود، اما نه کل فرآیند. زائر باید درخواست خرید ارز را ثبت می کرد و مبلغ ریالی آن را پرداخت می کرد و طبق روال ارائه دهنده نسبت به تحویل اسکناس اقدام می کرد.

سوالات متداول

1. سهمیه ارز اربعین چقدر است؟

در اربعین 1405 حد نصاب برای هر واجد شرایط 200000 دینار عراق بود.

این سهمیه برای افراد بالای 5 سال در نظر گرفته شده بود و فقط به دینار عراق و به صورت قبض پرداخت می شد. متقاضی می توانست کمتر از 200 هزار دینار خریداری کند.

2. آیا برای سفرهای زمینی ارز یکسان دریافت می شود؟

بله، سهمیه ویژه اربعین 1405 محدود به سفر هوایی نبود.

زائران زمینی نیز در صورت ثبت نام در سماح و داشتن سایر شرایط می توانستند از این سهمیه استفاده کنند. این موضوع با مقررات کلی سهمیه سفرهای خارجی متفاوت بود.

3. چند روز قبل باید انجام بشه؟

در سال 1405 بازه زمانی 30 تیر تا ساعت 15 روز 21 مرداد ملاک بود.

برای ارز اربعین قانون کلی مثل 3 روز قبل از سفر مشخص نشده بود. با توجه به زمان رسیدگی برخی از بانک ها، اقدام قبل از روزهای تعطیل منطقی تر بود.

4. اگر از سهمیه استفاده نشود چه اتفاقی می افتد؟

سهمیه ای که تا پایان مهلت خریداری نشده بود پس از پایان طرح قابل دریافت نبود.

اگر زائر ارز را خریده بود اما بعد از سفر مقداری دینار باقی می ماند، امکان فروش آن از طریق صرافی مجاز با نرخ توافقی وجود داشت. نرخ فروش مجدد لزوماً با نرخ خرید اولیه یکسان نبود.