دولت با تغییر مکانیسم پرداخت یارانه کودهای شیمیایی، حمایت مالی از این نهاده را به انتهای زنجیره مصرف سوق داده است. بر اساس این سیاست، کشاورزان کود مورد نیاز خود را به قیمت واقعی خریداری می کنند و یارانه اختصاص یافته مستقیماً به حساب آنها واریز می شود. به طوری که سهم حمایتی کود نیتروژن برای هر کیسه 50 کیلوگرمی به حدود یک میلیون تومان می رسد.
اقتصاد ایران:
تغییر در نحوه پرداخت یارانه کود
نحوه حمایت دولت از بخش کشاورزی در تامین نهاده های شیمیایی با تغییراتی همراه بوده است. در سازوکار جدید به جای اعمال یارانه در مراحل اولیه زنجیره تامین و توزیع، پرداخت آن به مصرف کننده نهایی واریز شده است.
بر اساس توضیحات معاون برنامه ریزی و امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی کشاورزان از آبان ماه سال جاری کود مورد نیاز خود را به قیمت واقعی دریافت می کنند و مبلغ یارانه دولتی نیز مستقیماً به حساب آنها واریز می شود.
اکبر فتحی در تشریح جزئیات این سیاست اعلام کرده است که برای کودهای ازته به ازای هر کیلوگرم 20 هزار تومان یارانه در نظر گرفته شده است. بر این اساس سهم حمایتی هر کیسه 50 کیلوگرمی از این نوع کود به حدود یک میلیون تومان می رسد.
یارانه چگونه به حساب کشاورز می رسد؟
در روش جدید ثبت خرید کود و دریافت اطلاعات حساب بانکی کشاورز مبنای پرداخت یارانه خواهد بود. به گفته معاون وزیر جهاد کشاورزی، همزمان با ثبت خرید، اطلاعات حساب کشاورز دریافت می شود تا مبلغ حمایتی به حساب وی واریز شود.
این تغییر به معنای جابجایی محل پرداخت یارانه در زنجیره تامین است. به این ترتیب حمایت های دولتی به جای اینکه فقط در قیمت نهاده منعکس شود، به صورت پرداخت نقدی از خریدار ارائه می شود.
چرا دولت روش پرداخت را تغییر داد؟
در سال های گذشته خرید و تامین کود بر عهده شرکت خدمات حمایتی کشاورزی بود و مابه التفاوت هزینه ها از طریق مکانیسم های مالی بین سازمان برنامه و بودجه و شرکت های پتروشیمی تسویه می شد.
اما در مدل جدید دولت به دنبال هدایت منابع حمایتی به سمت مصرف کننده نهایی است. مسئولان وزارت جهاد کشاورزی معتقدند این تغییر علاوه بر هدفمندی بیشتر پرداخت یارانه ها، می تواند دسترسی شرکت های پتروشیمی به منابع مالی در زمان مناسب را تسهیل کند.
جلوگیری از خروج نهاده های یارانه ای از شبکه توزیع رسمی و کاهش انحراف منابع حمایتی نیز از دیگر اهدافی است که برای اجرای این سیاست بیان شده است.
آیا تغییر مکانیسم مالی به کشاورزان فشار می آورد؟
یکی از موارد مطرح شده درباره این طرح، احتمال تاخیر در پرداخت یارانه به دلیل استفاده از اوراق مالی و فاصله زمانی تسویه حساب ها است.
معاون برنامه ریزی و امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی تاکید کرده است که کشاورزان در روند صدور و تسویه اوراق مشارکت نخواهند داشت و شرکت خدمات حمایتی کشاورزی به عنوان واسطه اجرایی موظف است مبالغ را به حساب مشمولان واریز کند.
به گفته وی، دولت با تضمین ساماندهی برنامه و بودجه، تسهیلات بانکی مناسبی را برای شرکت خدمات پشتیبانی در نظر گرفته است تا در صورت فاصله زمانی تامین منابع و پرداخت ها، شکاف نقدینگی ایجاد شده از این طریق جبران شود.
شفافیت در توزیع؛ شرط موفقیت طرح
واریز یارانه کود به حساب کشاورزان علاوه بر تغییر حمایت های مالی دولت مستلزم ثبت دقیق اطلاعات خرید و مصرف نهاده ها است. در این مدل شناسایی خریدار واقعی و ارتباط بین میزان خرید و پرداخت یارانه اهمیت بیشتری پیدا می کند.
اما میزان موفقیت این سیاست به اجرای آن، منظم بودن پرداخت ها و دسترسی به موقع کشاورزان به منابع حمایتی بستگی دارد.
در شرایطی که هزینه تامین نهاده ها یکی از عوامل موثر بر اقتصاد تولید محصولات کشاورزی محسوب می شود، پرداخت به موقع یارانه ها می تواند در مدیریت هزینه های مصرف کنندگان نقش داشته باشد. بنابراین علاوه بر اعلام تغییر سیاست، نحوه اجرای آن و تداوم پرداخت ها نیز از مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
گفتگو در مورد این post