۴۰.۵۵ تریلیون دلار؛ وقتی بدهی از بودجه ارتش جلو می‌زند

بازار؛ گروه بین الملل: در 13 نوامبر 1405، داده های «بدهی یک سنت» وزارت خزانه داری ایالات متحده رقمی را ثبت کرد که قبلاً تنها در سناریوهای نگران کننده تحلیلگران دیده می شد: 40 تریلیون و 550 میلیارد و 230 میلیون دلار. این رقم در حالی ثبت شد که تنها یک روز قبل از آن 2.8 میلیارد دلار بدهی کمتر بود و در 23 آبان با جهش 5.89 میلیارد دلاری به 40.556 تریلیون دلار رسید. برای اولین بار در تاریخ، سقف بدهی آمریکا که 41.1 تریلیون دلار تعیین شده است، کمتر از یک تریلیون دلار است و وزارت خزانه داری عملا در آستانه لمس دیوار سقف بدهی قرار دارد. اما پشت این ارقام تصویر بزرگتر و خطرناک تری برای واشنگتن وجود دارد: ساختاری که در آن هزینه خدمات بدهی از هزینه تسلیحات بیشتر است و هر دلار وام جدید فقط برای پرداخت بهره وام قبلی خرج می شود.

بدهی ملی ایالات متحده در 13 نوامبر 1405 از مرز 40.55 تریلیون دلار گذشت و تنها در یک روز 2.8 میلیارد دلار و در 14 نوامبر 5.89 میلیارد دلار افزایش یافت. رقمی که سقف قانونی 41.1 تریلیون دلار را در فاصله کمتر از یک تریلیون دلار قرار می دهد.

از ۱ تریلیون ریگان به 40 تریلیون ترامپ؛ ۴۵ سال انفجار

یک مقایسه ساده برای درک ابعاد اتفاق کافی است. زمانی که رونالد ریگان در سال 1981 وارد کاخ سفید شد، کل بدهی ملی آمریکا کمتر از یک تریلیون دلار بود. اکنون در پایان دوره دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ، این رقم 40 برابر شده و در کمتر از یک سال – از 39 تریلیون در مارس 1404 به 40.55 تریلیون در نوامبر 1405 – به نزدیک به 1.5 تریلیون دلار رسیده است. همانطور که بسیاری از گزارش‌ها نشان می‌دهند، این نرخ رشد بسیار بیشتر از رشد تولید ناخالص داخلی ایالات متحده بوده و نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی را از حدود 30 درصد در دهه 1980 به بیش از 120 درصد افزایش داده است. کنگره بودجه آمریکا (CBO) در پیش بینی بلندمدت خود هشدار داده است که در صورت ادامه روند فعلی، نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی تا سال 2056 به 175 درصد خواهد رسید. رقمی که در تاریخ اقتصاد مدرن بی سابقه است و مسیر «ابرقدرت مالی جهان» را به سمت بحران ساختاری پیش می برد.

هزینه خالص بهره بدهی ایالات متحده برای اولین بار در سال مالی 2026 از 1 تریلیون دلار فراتر رفت و به 1.05 تریلیون دلار رسید. رقمی که بیش از کل بودجه دفاعی این کشور 956 میلیارد دلاری است و نشان می دهد که واشنگتن اکنون بیشتر بابت بهره می پردازد تا تسلیحات.

منافعی که پنتاگون را فرا گرفت. ۱.۰۵ تریلیون دلار در سال

اگر عددی وجود داشته باشد که ماهیت بحران را بهتر از خود بدهی نشان دهد، آن 1.05 تریلیون دلار است. بر اساس داده های وزارت خزانه داری و گزارش های پیتر جی پترسون، هزینه خالص بهره بدهی ملی ایالات متحده در سال مالی 2026 – از اکتبر 1404 تا سپتامبر 1405 – برای اولین بار از مرز 1 تریلیون دلار عبور کرد و به 1.05 تریلیون دلار رسید. این رقم 8 درصد بیشتر از سال قبل و در چهار سال گذشته بیش از دو برابر شده است. اما نکته مهم‌تر اینجاست: در سال مالی 2026، هزینه‌های بهره از کل بودجه دفاعی ایالات متحده 956 میلیارد دلار فراتر رفت و آن را به سومین اقلام بزرگ هزینه‌های فدرال پس از تامین اجتماعی و مدیکر تبدیل کرد. به عبارت دیگر، واشنگتن در حال حاضر بیشتر از آن که برای تسلیحات و ارتش خود هزینه می کند، به طلبکاران خود سود پرداخت می کند. متوسط ​​نرخ بهره بدهی آمریکا در پایان سپتامبر 1405 به 3.52 درصد رسید که بیش از دو برابر نرخ 1.47 درصدی پنج سال پیش است. با نرخ فعلی، خزانه داری ایالات متحده به طور متوسط ​​حدود 2.8 میلیارد دلار در روز به تنهایی به عنوان بهره پرداخت می کند. رقمی که پیش بینی می شود تا سال 2036 به 5.9 میلیارد دلار در روز برسد.

چین اوراق قرضه ایالات متحده را از 1.3 تریلیون دلار در سال 2013 به 618 میلیارد دلار در جولای 1405 کاهش داد و ژاپن نیز 12.8 میلیارد دلار از اوراق قرضه خود را در همان ماه فروخت. ری دالیو هشدار داده است که این خروج می تواند به بحران بدهی ایالات متحده طی سه سال منجر شود.

فرار طلبکاران؛ چین و ژاپن به اوراق قرضه آمریکا پشت می کنند

بدهی 40 تریلیون دلاری تنها در صورت وجود خریداران وفادار اوراق خزانه قابل مدیریت است. اما دقیقاً در این مرحله، بزرگترین طلبکاران خارجی آمریکا در حال عقب نشینی هستند. چین که در سال 2013 حدود 1.3 تریلیون دلار اوراق قرضه آمریکایی داشت، تا ژوئیه 1405 اوراق قرضه خود را به حدود 618 میلیارد دلار کاهش داده است. پایین ترین سطح از سال 2008 و کاهش بیش از 50 درصدی نسبت به اوج. ژاپن به عنوان بزرگترین دارنده خارجی، در جولای 1405 حدود 12.8 میلیارد دلار از اوراق قرضه خود را فروخت و این مقدار به حدود 1.1 تریلیون دلار رسید. ری دالیو، بنیانگذار بریج واتر هشدار داده است که اگر چین و ژاپن به کاهش یا عدم خرید بازخرید ادامه دهند، بازار خزانه داری ایالات متحده با “نقطه فشار جدیدی” مواجه خواهد شد و واشنگتن ممکن است در سه سال آینده با بحران بدهی مواجه شود. این خروج تنها یک تصمیم اقتصادی نیست. این یک پاسخ استراتژیک به وابستگی به دارایی های کشوری است که آن را رقیب یا دشمن می داند. آمریکا اکنون به خریدارانی نیاز دارد که هر روز کمتر به اوراق قرضه آن اعتماد کنند تا کسری سالانه 2 تریلیون دلاری خود را تامین کنند.

سهم دلار از ذخایر جهانی از 71 درصد در سال 1999 به 58.5 درصد در اوایل سال 2026 کاهش یافته است و برای اولین بار ارزش ذخایر طلای جهان از اوراق قرضه خزانه داری آمریکا در دست خارجی ها پیشی گرفته است. نشانه ای از فرسایش ساختاری هژمونی دلار.

طلا ۵۰۰۰ بدن جهان در حال فرار از دلار است

دومین پیامد ساختاری بدهی 40 تریلیون دلاری، تسریع حرکت جهانی به سمت «خلع سلاح دلار» است. طبق اعلام شورای جهانی طلا، کل تقاضای جهانی طلا در سال 2025 از 5000 تن فراتر خواهد رفت و بانک های مرکزی – به ویژه در کشورهای بریکس – به طور سیستماتیک از دارایی های دلاری به شمش فیزیکی تغییر مکان داده اند. سهم دلار از ذخایر ارزی جهانی که در سال 1999 حدود 71 درصد بود، تا اوایل سال 2026 به حدود 58.5 درصد کاهش یافته است. برای اولین بار در تاریخ مدرن، ارزش کل ذخایر طلای جهان از ارزش خزانه های ایالات متحده که توسط خارجی ها نگهداری می شود، بیشتر شد. ایران نیز از سال 1403 به بریکس پیوسته و در چارچوب این بلوک راه‌هایی را برای کاهش وابستگی به دلار و تسویه تجارت با ارزهای محلی دنبال می‌کند. آنچه تحلیلگران به درستی بر آن تاکید می کنند این است که بدهی 40 تریلیون دلاری فقط یک بحران مالی نیست، بلکه یک «بحران مشروعیت» برای نظم مالی آمریکا محور است. نظمی که کشورها را با تحریم و زور در آن نگه داشته و اکنون به دلیل سلب اعتماد از آن خارج می شوند.

جدول مقایسه ای؛ چهار شاخص کلیدی بدهی آمریکا

بدهی 40 تریلیون دلار و معادله امنیت ملی ایران

برای جمهوری اسلامی ایران، فروپاشی تدریجی نظم مالی آمریکا محور بیش از آنکه یک خبر اقتصادی دور باشد، یک فرصت راهبردی در سطح کلان است.

اول، توانایی مالی واشنگتن برای تامین مالی سیاست خارجی و فشار اقتصادی بر ایران از نظر ساختاری محدود است. زمانی که 1.05 تریلیون دلار از بودجه سالانه صرف پرداخت بهره می شود و این رقم از بودجه دفاعی بیشتر می شود، فضای مانور برای جنگ افروزی، تحریم های پرهزینه و کمپین های فشار حداکثری به شدت کاهش می یابد. سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران در شهریور 1405 با اشاره به ادعای وزیر خزانه داری آمریکا مبنی بر «فقیر شدن ایران» تاکید کرد که بحران تامین مالی بدهی آمریکا «تنها آغاز» است و جهان روز به روز اعتماد خود را به نظام مالی آمریکا از دست می دهد.

دوم، حرکت بریکس و کشورهای مستقل به سمت تسویه تجاری با ارزهای داخلی و طلا، فضا را برای تحریم‌ها علیه ایران تنگ می‌کند. زیرا ابزار اصلی تحریم های ثانویه آمریکا – تسلط دلار و سیستم سوئیفت – با کاهش سهم دلار در تجارت جهانی کارایی خود را از دست خواهد داد.

سوم، بدهی هنگفت ایالات متحده، این کشور را در موقعیت «قرض گرفتن از رقبا» قرار داده است و واشنگتن را نسبت به هر اقدامی که اعتماد خریداران اوراق قرضه را بیشتر تضعیف می کند، محتاط تر کرده است. در چنین شرایطی، ایران می‌تواند با تقویت روابط اقتصادی با شرق، گسترش تجارت غیر دلاری و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های مالی مستقل، از فرسایش نظم مالی آمریکا به نفع امنیت اقتصادی و استراتژی بلندمدت خود استفاده کند.

بدهی 40.55 تریلیون دلاری، به یک معنا، صورت حساب نهایی امپراطوری است که سال ها با پول چاپی و نیروی نظامی اداره می شد. و ایران در نقطه‌ای قرار دارد که می‌تواند این لایحه را به فرصتی برای تنظیم مجدد نظم منطقه‌ای و جهانی تبدیل کند.