تحرکات جدید در جنگ ایران و آمریکا؛ از انفجار قشم تا پیشنهاد قطر

اقتصاد ایران:

تحولات جنگ ایران و آمریکا در روز شنبه 25 آبان 1405 بار دیگر دو مسیر متفاوت را پیش روی منطقه قرار داده است. از یک سو انتشار گزارش‌ها مبنی بر حمله جدید آمریکا به جزیره قشم و تایید این عملیات از سوی دونالد ترامپ، نگرانی‌ها از گسترش درگیری‌ها را افزایش داده و از سوی دیگر، تلاش‌های دیپلماتیک قطر برای نزدیک‌تر کردن مواضع تهران و واشنگتن ادامه دارد.

ترامپ حمله به قشم را تایید کرد

دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا با حمله محدود به جزیره قشم موافقت کرد. وی مدعی شد که ارتش آمریکا یک سامانه ضد هوایی که اخیرا در این منطقه ساخته شده بود را هدف قرار داد و در مدت کوتاهی آن را منهدم کرد.

ترامپ در خصوص جزئیات این عملیات گفت که حمله محدود بوده و سامانه مورد نظر در عرض 5 تا 15 دقیقه منهدم شده است. این اظهارات پس از انتشار گزارش هایی مبنی بر شنیده شدن صدای دو انفجار در منطقه سوزا در جزیره قشم صورت گرفت.

گزارش های اولیه از شنیدن صدای انفجار در قشم حدود ساعت 40 صبح شنبه منتشر شد. با این حال جزئیات مستقلی در مورد میزان خسارات یا تلفات احتمالی این حمله در اطلاعات منتشر شده ارائه نشده است.

ترامپ از پیشرفت در مذاکرات با ایران خبر داد

ترامپ همزمان با تایید این حمله از ادامه گفت وگو با ایران خبر داد و مدعی شد که پیشرفت چشمگیری در روند مذاکرات حاصل شده است. وی همچنین گفت: شرایط کنونی را نمی توان به سادگی جنگ توصیف کرد و باید منتظر ماند تا نتیجه مذاکرات چه خواهد شد.

این موضع در شرایطی مطرح می‌شود که واشنگتن از یک سو به عملیات نظامی محدود ادامه می‌دهد و از سوی دیگر پیام‌هایی درباره امکان دستیابی به توافق می‌فرستد. گزارش های رسانه ای همچنین حکایت از اختلاف نظرهای پیرامون رئیس جمهور آمریکا در مورد ادامه مسیر نظامی یا دادن فرصت های بیشتر به دیپلماسی دارد.

نقش مستقیم جی دی ونس در مذاکرات ایران و آمریکا

در تازه ترین گزارش ها از مسیر دیپلماسی، ادعا شده است که جی دی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا طی دو هفته گذشته در مذاکرات غیرمستقیم با ایران نقش فعالی داشته است.

بر اساس این گزارش ها، ونس با میانجی های قطری و پاکستانی از جمله نخست وزیر قطر و فرمانده ارتش پاکستان در تماس بوده و امکان برگزاری نشست فنی در سطح کارشناسی بین نمایندگان ایران و آمریکا را بررسی کرده است. با وجود این تماس ها زمان مشخصی برای برگزاری چنین جلسه ای اعلام نشده است.

همچنین گفته شده که ونس پیش از این نامه ای به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران ارسال کرده و پیشنهاد گفتگوی مستقیم را داده است. این اطلاعات به نقل از منابع آگاه منتشر شده است و تاکنون جزئیات رسمی از چارچوب و محتوای این تماس ها اعلام نشده است.

پیشنهاد دو روزه قطر برای توافق چیست؟

در بحبوحه تنش‌های فزاینده، قطر در تلاش است تا پیشنهادی مرحله‌ای برای توقف درگیری‌ها و آغاز مذاکرات گسترده‌تر ارائه کند.

بر اساس گزارش های منتشر شده، پیشنهاد جدید میانجی های قطری شامل مجموعه ای از اقدامات اعتمادساز در یک دوره دو روزه است. در این زمینه پیشنهاد شده است که محاصره دریایی آمریکا متوقف شود و بخشی از دارایی های مسدود شده ایران در برابر دسترسی بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی به تاسیسات هسته ای آسیب دیده آزاد شود.

در مرحله بعد، بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات گسترده تر در مورد پرونده هسته ای ایران پیش بینی می شود. این پیشنهاد در چارچوب اختلاف تهران و واشنگتن بر سر تحریم ها، دارایی های مسدود شده، مسائل هسته ای و وضعیت تنگه هرمز مطرح شد.

قطر: منطقه نمی تواند دور جدید تنش را تحمل کند

نخست وزیر و وزیر امور خارجه قطر با تاکید بر ضرورت حل و فصل مسئله ایران، گفت: منطقه نمی تواند دور دیگری از تشدید تنش ها را تحمل کند.

محمد بن عبدالرحمن آل ثانی تاکید کرد که مسئله ایران نباید بدون راه حل رها شود و برای گرد هم آوردن طرف های منطقه ای باید نگرانی های هر یک از طرف ها مورد توجه قرار گیرد.

قطر همچنین اعلام کرده است که تلاش‌های میانجی‌گری برای جلوگیری از گسترش بحران ادامه دارد. نخست وزیر این کشور در اظهارات اخیر خود از ادامه روند میانجیگری تهران و واشنگتن خبر داد و گفت که با وجود اختلاف نظرها، همچنان امکان دستیابی به توافق وجود دارد.

هشدار امنیتی آمریکا به شهروندان خود در خاورمیانه

علاوه بر تحولات نظامی و دیپلماتیک، وزارت خارجه آمریکا از شهروندان این کشور در سراسر خاورمیانه نیز خواسته است تا سطح هوشیاری خود را افزایش دهند.

این هشدار در شرایطی صادر شد که حملات محدود جدید، تهدیدات متقابل و ادامه مناقشات سیاسی و نظامی فضای امنیتی منطقه را ناپایدار نگه داشته است.

با وجود تلاش‌های مستمر قطر و دیگر میانجی‌ها برای آشتی دادن مواضع ایران و آمریکا، تایید حمله جدید به قشم نشان می‌دهد که مسیر دیپلماسی همچنان با خطر تشدید تنش‌ها مواجه است. اکنون نگاه ها معطوف به واکنش تهران، واکنش واشنگتن به پیشنهادات میانجی ها و سرنوشت طرح مرحله ای قطر است. طرحی که در صورت پذیرش طرفین می تواند راه را برای کاهش تنش و آغاز مذاکرات گسترده تری باز کند.