هوش مصنوعی رقیب تازه گوگل و تلویزیون در بازار خبر شد| افول کاغذ و غروب جعبه جادو

مهران ابراهیمیان; بازار: سعید ارکان زاده یزدی در سخنرانی خود در نهمین جشنواره فرهنگی امین الضرب به تحلیل گزارش سال 2026 موسسه رویترز پرداخت. تحقیقی که از اواسط ژانویه تا پایان فوریه 2026 با مشارکت آنلاین بیش از دو هزار پاسخ دهنده در هر یک از 48 کشور منتخب جهان گردآوری شد.

کاهش سهم رسانه های سنتی در سبد مصرف اطلاعات

مدیر مسئول نشریه طبراب با مروری بر روند پنج ساله مصرف رسانه ها از سال 2021 تا 2026 خاطرنشان کرد: یافته های آماری رویترز نشان از کاهش مستمر و محسوس علاقه مخاطبان به رسانه های مکتوب، رادیو و حتی تلویزیون دارد. در مقابل، پلتفرم‌های اشتراک‌گذاری ویدئو، شبکه‌های اجتماعی و سیستم‌های هوش مصنوعی سهم خود را در سیستم تحویل اخبار بسیار تقویت کرده‌اند.

محقق ارکان زاده یزدی با استناد به نظرسنجی رویترز در 48 کشور جهان اعلام کرد: سهم تلویزیون و رسانه های مکتوب در سبد خبری کاهش یافته و مصرف اخبار از طریق هوش مصنوعی شتاب گرفته است.

وی در تشریح شکاف نسلی در انتخاب شبکه های خبری افزود: سن مخاطب با نحوه دسترسی آنها به داده ها ارتباط معناداری دارد. مخاطبان مسن‌تر هنوز پیوندهای سنتی خود را با تلویزیون حفظ کرده‌اند، در حالی که نسل‌های جوان مستقیماً به رسانه‌های اجتماعی و سیستم‌های پردازش هوشمند روی می‌آورند تا با رویدادها هماهنگی داشته باشند.

حرکت از موتورهای جستجو به چت ربات های تعاملی

ارکان زاده یزدی با اشاره به اینکه موسسه رویترز از سال 2025 سهم هوش مصنوعی در مصرف اخبار را در گزارش های خود گنجانده است، تصریح کرد: تا پیش از این موتورهای جستجو، صفحات اصلی سایت های خبری و اپلیکیشن ها کانال اصلی ورود مخاطبان به دنیای اطلاعات بودند، اما اکنون به جای جستجو در گوگل یا گشت و گذار در وب، گروه بزرگی از کاربران در چت های چت مستقیم از اخبار خود سوال می پرسند. آنها می سازند

به گفته این روزنامه نگار، فراوانی مراجعه به دستیاران هوشمند در گروه های سنی پایین تر بسیار بیشتر است و برخی از این کاربران هفته ای چندین بار آخرین رویدادهای روز را دنبال می کنند.

مدیر مسئول مجله طبراب با اشاره به تمایل نسل جوان به پرسیدن سوالات خبری از چت بات ها اظهار داشت: جستجوی مستقیم در وب سایت ها جای خود را به جمع بندی هوشمند داده است.

شکاف اعتماد؛ چالش اساسی هوش مصنوعی در حوزه خبر

مدیر مسئول نشریه بازخورد در ادامه تحلیل خود به بررسی موضوع «اعتبار و اعتماد» پرداخت و گفت: با وجود رشد سریع آمار استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای کسب اخبار، همچنان شاخص اعتماد مخاطبان به پاسخ های دریافتی از این ماشین ها در سطح پایین تری نسبت به موتورهای جستجو و شبکه های اجتماعی سنتی قرار دارد. با این حال، همانطور که الگوریتم ها بالغ می شوند و تجربه کاربر گسترش می یابد، این تعادل اعتماد نیز ممکن است به نفع هوش مصنوعی بازنویسی شود.

ارکان زاده یزدی در بخش پایانی ارزیابی خود هشدار داد: هوش مصنوعی همانطور که در فاز اول الگوهای تحریریه و فرآیندهای تولید خبر را متحول کرد، اکنون زمین بازی مصرف خبر را بازآفرینی کرده است. یک تحول استراتژیک که اتاق های خبر باید در استراتژی های تولید، توزیع مجدد و تعامل با مخاطبان در مرکز برنامه ریزی خود قرار دهند.