مهران ابراهیمیان بازار: نشست خبری هجدهمین نمایشگاه بین المللی سنگ ایران مهلات/نیم ور روز شنبه 20 مهرماه 1405 در سالن طبقه هشتم و تالار شمالی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در تهران برگزار شد. در این نشست جامع که با حضور مدیران ارشد بخش خصوصی، مسئولان استانی، مدیران اتحادیه های صنفی و نمایندگان رسانه ها، دکتر بهرام شکوری، رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق ایران و رئیس انجمن سنگ ایران، مهندس علی جودکی، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت شهرستان مهذعور، استان مرکزی خاسان، برگزار شد. زبا یزدانی دبیر انجمن سنگ ایران، عباس کربلایی سرمایه گذار بخش خصوصی و محمد حلاجیان مدیر نمایشگاهی با تشریح ابعاد مختلف تولید، صادرات، چالش های زیرساختی و چشم انداز این صنعت پرداختند. تاریخ برگزاری این رویداد از 14 تا 17 مهرماه می باشد.
مقایسه آماری تولید سنگ ایران با ترکیه و پتانسیل 5 میلیارد دلاری
دکتر بهرام شکوری در پاسخ به سوال اتاق شفاف به تشریح آمار حوزه معدن پرداخت و اظهار داشت: سالانه حدود 10 تا 12 میلیون تن سنگ ساختمانی و تزئینی در ایران تولید می شود اما درآمد صادراتی آن در سال 1403 تنها حدود 230 میلیون دلار بوده است. این عملکرد در مقایسه با گردش مالی تجارت جهانی سنگ که بین 42 تا 45 میلیارد دلار برآورد می شود سهم بسیار ناچیزی است.
صنعت سنگ ایران سالانه بین 10 تا 12 میلیون تن تولید دارد، اما صادرات در سال 1403 تنها 230 میلیون دلار بوده است. در حالی که ارزش تجارت جهانی این کالا به 42 تا 45 میلیارد دلار می رسد
وی ادامه داد: 85 درصد سنگ تولیدی کشور در طرح های داخلی مصرف و فرآوری می شود و تنها 15 درصد آن صادر می شود. این سهم صادراتی 5 درصد در قالب بلوک خام و 10 درصد به صورت سنگ فرآوری شده و تراش خورده است. از سوی دیگر ترکیه با استخراج حدود 15 میلیون تن سنگ، نزدیک به 41 درصد از کل تولید خود را روانه بازارهای بین المللی کرده است.
وی یادآور شد: در صورت بازنگری در سیاست ها، تثبیت قوانین، رفع موانع نظارتی و اعطای مشوق های واقعی، صنعت سنگ ایران پتانسیل قطعی برای دستیابی به جهش صادراتی و درآمد ارزی حداقل 5 میلیارد دلاری را دارد.
بحران سوخت 25 درصد، استهلاک ماشین آلات و موانع ارزی
رئیس کمیسیون معادن اتاق ایران با اشاره به تنگناهای میدانی تولیدکنندگان تصریح کرد: فرسودگی گسترده ناوگان ماشین آلات معدنی باعث کاهش راندمان استخراج و افزایش استهلاک و مصرف انرژی شده است. سال گذشته سهمیه گازوئیل اختصاص یافته به معادن حدود 25 درصد کمتر از نیاز کارشناس بوده است. این امر باعث شده تا فعالان معدنی برای حفظ خطوط تولید خود اقدام به خرید سوخت از بازار آزاد کنند و در نتیجه گرفتار پرونده های کیفری، جرایم سنگین و اتهامات غیرقانونی قاچاق شوند.
وی همچنین در پاسخ به سوال دیگر اتاق شفاف به چالش های لجستیکی و حمل و نقل جاده ای اشاره کرد و گفت: توقف و فرسودگی مستمر کامیون های حمل سنگ در گمرکات و پایانه های مرزی زمان تحویل محموله به مشتریان بین المللی را به تعویق می اندازد و تجار ایرانی با جریمه دیرکرد، لغو سفارش و کاهش اعتبار در بازارهای جهانی مواجه می شوند. به همین دلیل ایجاد کریدور سبز گمرکی (خط سبز) برای تسریع در ترخیص محموله های مواد معدنی ضرورتی انکارناپذیر است.
فرسودگی شدید ناوگان ماشین آلات، کسری 25 درصدی سهمیه سوخت، توقف های سنگین پایانه های مرزی و عوارض سنگین صادراتی، بقای کارگاه ها و ادامه اشتغال را تهدید کرده است.
شکوری خاطرنشان کرد: سخت گیری در تعهدات ارزی و الزام به بازگشت ارز با نرخ های نامتناسب در کنار عوارض سنگین صادراتی باعث شده نگرانی فعالان از فاز توسعه به حفظ ظرفیت فعلی تولید و جلوگیری از افت اشتغال موجود تغییر جهت دهد.
موقعیت جغرافیایی محلات و زیرساخت های بخش خصوصی
در ادامه مهندس علی جودکی مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان مرکزی با برشمردن ویژگی های اقلیمی و صنعتی منطقه اظهار داشت: حدود 70 درصد از معادن سنگ صادراتی کشور در شعاع 300 کیلومتری شهرستان محلات قرار دارد. استقرار دائمی محل نمایشگاه در همسایگی پایانه صادراتی سنگ محلات، فرصتی بی بدیل را برای خریداران و هیئت های تجاری خارجی ایجاد کرده است تا بدون اتلاف وقت از فرآیند استخراج در معادن تا خطوط برش در کارخانه ها بازدید کرده و در همان محل قراردادهای تجاری منعقد کنند.
حسن خزاعی پور فرماندار شهرستان محلات نیز با ارائه آمار این منطقه با 65 هزار نفر جمعیت گفت: شهرستان محلات با بیش از 150 معدن فعال و حدود 300 معدن مدرن و سنتی قطب بلامنازع سنگ تراورتن در کشور و جهان محسوب می شود. به طوری که بیش از 14 درصد از ذخایر سنگ تراورتن جهان در دل معدن معروف عباس آباد محلات نهفته است.
وی افزود: تاکنون حضور سفرا، هیئت های تجاری و فعالان اقتصادی از کشورهایی مانند چین، روسیه، ترکیه، هند، پاکستان، پرتغال، ارمنستان، بنگلادش و مصر قطعی و یا برنامه ریزی شده است.
عباس کربلایی سرمایه گذار بخش خصوصی نیز تاکید کرد: امکانات محل نمایشگاه و پایانه تخصصی صادرات با سرمایه گذاری 100 درصدی بخش خصوصی و مشارکت مستقیم معدنچیان ایجاد شد و نمونه موفقی از هم افزایی درون صنعتی است.
جزئیات نمایشگاه، عرضه 45 هزار تن کوپه و استقرار میز خدمات
محمد حلاجیان، مدیر اجرایی هجدهمین دوره نمایشگاه بین المللی سنگ محلات نیز توضیح داد: این رویداد در تقویم جهانی اکسپوهای سنگی به ثبت رسیده است و طی 12 سال گذشته برند سنگ ایران در بیش از 10 کشور جهان معرفی شده است. این نمایشگاه در فضایی به مساحت 120 هزار متر مربع شامل 100 هزار متر مربع فضای باز و 20 هزار متر مربع سالن سرپوشیده برگزار می شود. در این گردهمایی بزرگ بیش از 600 شرکت صنعتی و فرآوری، نمایندگانی از 27 استان و بیش از 400 معدن فعال از مجموع 1000 معدن کشور شرکت می کنند و 45 هزار تن سنگ کوپ در قالب بزرگترین نمایشگاه سنگ خام خاورمیانه در معرض دید بازرگانان قرار می گیرد. حلاجیان از راه اندازی «میز خدمات سنگ» با حضور نمایندگان تام الاختیار وزارت امور معادن، سازمان توسعه تجارت، سازمان نظام مهندسی معدن و دانشگاه علم و صنعت خبر داد و گفت: در این مدت از نخستین معدن کوارتزیت کشور به عنوان دستاوردی جدید رونمایی می شود و کمپین راه اندازی مسئولیت اجتماعی «سنگ است» به عنوان یک دستاورد جدید رونمایی می شود. مردم در مورد کار سخت کارگران زحمتکش معدن و خانواده هایشان.
سایت 120 هزار متری محلات با سرمایه گذاری 100 درصدی بخش خصوصی برای تامین 45 هزار تن مس از 400 معدن و راه اندازی میز خدمات تخصصی قرار دارد.
زبا یزدانی، دبیر انجمن سنگ ایران نیز به تشریح برنامه های علمی و آموزشی پرداخت و اعلام کرد: این نمایشگاه بستری برای همگرایی حلقه های مختلف زنجیره ارزش است و به همین منظور 5 پنل تخصصی در حوزه های توسعه بازار صادرات، صنعت سنگ در عصر کربن، راهکارهای تامین مالی و بررسی موانع تجاری برگزار می شود.
تکنولوژی سیم برش، پاسپورت کربن و دیپلماسی فدراسیون جهانی
دکتر شکوری در بخش پایانی صحبت های خود با اشاره به احیای «ستاد سنگ» با همکاری نزدیک با وزارت ایمنی، راهکارهای غلبه بر چالش های زیست محیطی و فنی را تشریح کرد: معرفی دستگاه های برش سیم نازک (مولتی وایر) تحولی در افزایش بهره وری است. زیرا این فناوری راندمان استخراج از قفس را 35-40 درصد افزایش می دهد و حجم باطله و ضایعات معدن را به حداقل می رساند. وی به موضوع حیاتی کربن صفر اشاره کرد و گفت: محصولات صادراتی سنگ طبق قوانین سختگیرانه بین المللی باید دارای گواهی ردپای کربن و «گذرنامه کربن» از مبدأ استخراج تا محل مصرف باشند. از آنجایی که حمل سنگ از فواصل طولانی منجر به افزایش ردپای کربن در چرخه ترانزیت می شود، محصولات ایران به دلیل نزدیکی به بازارهای مصرف منطقه می تواند انتخاب سبزتری باشد. شکوری بر ضرورت تشکیل فدراسیون جهانی سنگ های طبیعی، شرکت در اجلاس بین المللی تغییرات اقلیمی CUP 31 در آنتالیا و مقابله با موج تبلیغات سنگ های مصنوعی تاکید کرد تا ایران با تکیه بر ذخایر متنوع خود به قطب مرکزی فرآوری و تبادل سنگ در خاورمیانه ارتقا یابد.
گفتگو در مورد این post