به گزارش بازار، سحر تاجبخش رئیس سازمان هواشناسی کشور امروز (دوشنبه 22 مهرماه) در یک برنامه تلویزیونی با اشاره به افزایش میانگین دمای کره زمین نسبت به میانگین بلندمدت گفت: یکی از مهم ترین موضوعاتی که امروزه مطرح می شود افزایش میانگین دمای کره زمین نسبت به میانگین بلندمدت عوامل انسانی در تغییر اقلیم و نقش آن است.
وی افزود: بر اساس آخرین گزارش هیئت بین دولتی تغییرات اقلیمی (IPCC)، شبیه سازی هایی در مورد نقش عوامل طبیعی و انسانی در افزایش دمای زمین انجام شده است که نشان می دهد عوامل انسانی تا چه اندازه در افزایش دمای زمین موثر بوده است.
سال 2027 گرم ترین سال در تاریخ سیاره زمین خواهد بود
رئیس سازمان هواشناسی کشور تصریح کرد: در مرداد ماه سال 1395 گرم ترین مرداد در تاریخ کره زمین ثبت شد و به نظر می رسد با توجه به پدیده علمی ال نینو که رخ داده و از آن به عنوان ال نینو بسیار شدید یاد می شود، در سال 2027 گرم ترین سال روی کره زمین را تجربه خواهیم کرد.
وی با اشاره به بررسی تغییرات دما نسبت به سال های قبل از انقلاب صنعتی گفت: این شبیه سازی ها برای سال های قبل از انقلاب صنعتی یعنی سال 1850 و قبل از آن به منظور بررسی تغییرات دما انجام شد. در این بررسی ها افزایش ناگهانی دما مشاهده می شود که تقریباً از دهه 1990 به بعد اتفاق افتاده است.
تاجبخش ادامه داد: سال 2025 سومین سال گرم کره زمین بود و در سال های 2024 و 2023 رکورد دما در جهان ثبت شد که به دلیل وقوع پدیده ال نینو در آن سال ها بود.
ایران در 50 سال گذشته خشک تر شده است
وی با اشاره به تغییرات دمایی در مناطق مختلف جهان خاطرنشان کرد: تغییرات افزایش دما نسبت به میانگین بلندمدت در منطقه قطب شمال و تقریباً شمال روسیه شرایط بسیار نامساعدی را نشان می دهد. علاوه بر این تغییرات دمای سطح دریا نیز افزایش دما را نسبت به میانگین بلندمدت نشان می دهد.
معاون وزیر راه و شهرسازی درباره وضعیت اقلیمی ایران نیز تصریح کرد: در کشور ما در 50 سال گذشته شرایط اقلیمی مطلوبی نداشتیم. در این مدت حدود یک میلی متر کاهش بارندگی در سال، چهار دهم درجه سانتیگراد افزایش دما در هر دهه و همچنین افزایش تبخیر و تعرق به ثبت رسیده است.
وی افزود: طبق آخرین نمودارها شرایط کشور رو به خشکی است. مقایسه دو دهه 1967 تا 1976 و 2013 تا 2022 نیز خشکسالی های بیشتری را نشان می دهد که موید پیامدهای تغییر اقلیم و البته مدیریت نادرست منابع آب است. روندی که ما ادامه داده ایم.
تاجبخش با اشاره به روند تغییرات اقلیمی در کشور تصریح کرد: به طور کلی کشور ما به سمت خشکسالی بلندمدت پیش می رود و حتی مقادیر شاخص های 10 ساله همچنان موید همین وضعیت است. بر اساس اطلاعاتی که داریم، منطقه ما و به ویژه کشور ایران با خشکسالی مواجه است. بسیاری از این مدل ها کالیبره شده و با داده های سنجش از دور تکمیل شده اند.
افزایش بارندگی و سیلاب در جنوب ایران
وی ادامه داد: هیئت بین دولتی تغییر اقلیم (IPCC) الگوهای دما و بارش را تا سال 2100 ارزیابی و شبیه سازی کرده است تا مشخص شود در صورت افزایش دما به دلیل تولید گازهای گلخانه ای به میزان 1.5، 2 یا 4 درجه، چه تغییراتی در الگوهای دما و بارش در کل کره زمین رخ می دهد.
رئیس سازمان هواشناسی کشور گفت: آنچه قابل توجه است افزایش بارندگی های شدید و سیلاب در جنوب ایران است که تقریباً با مناطق گرمسیری همزمان شده و عملا وارد آن فاز شده است. همچنین افزایش دما به خصوص در نیمکره شمالی کاملا محسوس است.
وی افزود: اگر روند افزایش تولید گازهای گلخانه ای ادامه یابد، کل کره زمین گرم می شود. این گرمایش علاوه بر افزایش بارندگی های سیل آسا به عنوان یکی از خطرات پیامدهای دیگری نیز به همراه خواهد داشت.
افزایش 10 برابری در وقوع امواج گرما
معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به پیامدهای افزایش دما گفت: الگوها نشان می دهد که برای افزایش 1.5، 2 یا 4 درجه ای دما، تعداد رویدادهای موج گرما در کوتاه مدت 10 سال و همچنین در بلندمدت 10 تا 50 سال افزایش می یابد.
تاجبخش یادآور شد: حدود 10 برابر وقوع امواج گرما افزایش می یابد و قطعا شدت آن افزایش می یابد. اگر افزایش دما به چهار درجه برسد، این عدد برای دوره های 50 ساله بسیار بیشتر خواهد بود. بنابراین افزایش دما تا سال 2100 بر اساس یک پیش بینی اقلیمی نشان می دهد که موضوع پدیده های شدید بسیار جدی است.
تغییر کاربری زمین و زیرساخت های فرسوده؛ عوامل تشدید کننده خسارت سیل
وی با اشاره به شرایط کشور گفت: امروز در کشور خودمان به دلیل شرایط نامناسبی که هم در بافت فرسوده و هم در تغییر کاربری شاهد هستیم، وضعیت بسیار جدی شده است. طی دو روز گذشته حدود 11 تا 12 میلی متر بارندگی در البرز داشتیم اما مسیر آب مناسب و مناسب نبود و لایروبی انجام نشد. در نتیجه آب از دهانه آن کانال به بیرون فوران کرد و شاهد تخریب آن بودیم.
رئیس سازمان هواشناسی تاکید کرد: حتی اگر این موضوع را از پیامدهای ال نینو ندانیم، در صورت تداوم روند فعلی و مدیریت نکردن سایر عوامل ایجاد سیل، شرایط کشور از نظر ایجاد خسارت و احتمالاً تلفات احتمالی بدتر می شود.
داده های ماهواره ای؛ ابزاری مهم برای پایش تغییرات آب و هوا
وی درباره منابع تولید داده های هواشناسی گفت: این اطلاعات بر اساس یک سری داده ها تولید می شود که از آن به عنوان شبکه رصد هواشناسی یاد می شود. این شبکه رصدی هواشناسی در واقع یکی از منابع اصلی اطلاعات مورد استفاده در پایش شرایط جوی است. شاید یکی از موضوعات مهم امروزی، داده های سنجش از دور و داده های ماهواره ای باشد که به عنوان یکی از مهم ترین و اصلی ترین ابزارهای پایش و رصد در اختیار هواشناسان قرار می گیرد.
تاجبخش تصریح کرد: با توجه به پوشش بسیار خوبی که داده های ماهواره ای در کل کره زمین دارد و با توجه به اینکه امکان نصب ایستگاه های زمینی در بسیاری از نقاط کره زمین به ویژه روی آب ها و اقیانوس ها وجود ندارد، این داده ها کمک زیادی می کند؛ بنابراین این داده ها به خوبی در سطح زمین قرار دارند. اما قطعاً باید با داده های زمینی نیز کالیبره شوند.
پایش رطوبت خاک، پوشش برف و سلامت گیاه با داده های ماهواره ای
وی با اشاره به کاربردهای داده های سنجش از دور بیان کرد: از این داده ها به عنوان ابزار بسیار خوبی برای پایش رطوبت خاک استفاده می شود. تعداد ایستگاه ها و تجهیزات ما که اطلاعات رطوبت خاک را ارائه می دهند بسیار کم است. پوشش برف و دمای سطح زمین از دیگر اطلاعاتی است که از این طریق پایش می شود.
معاون وزیر راه و شهرسازی یادآور شد: نقشه هایی که ارائه می شود نمونه هایی از نقشه هایی است که بر اساس ظرفیت های موجود در کانون خشکسالی استفاده می شود. یکی از این نمونه ها نقشه شاخص سلامت گیاه است که بر اساس میزان تبخیر و تعرق گیاه تهیه شده و نشان می دهد که برگ های گیاهان تا چه حد خشک هستند. این نقشه ها در فواصل تقریباً کوتاه در مرکز خشکسالی تهیه می شوند.
استفاده از داده های ماهواره ای برای پیش بینی کشاورزی
وی تصریح کرد: همچنین ترکیب اطلاعاتی که برای معرفی ترکیب دینامیکی سطح زمین وجود دارد برای ما حائز اهمیت است و استفاده از آن در پیش بینی های هواشناسی، میزان تبخیر و تعرق و همچنین در حوزه پیش بینی های هواشناسی کشاورزی بسیار حائز اهمیت است. در این راستا پروژه ای را نیز با فائو اجرا کردیم.
رئیس سازمان هواشناسی ادامه داد: علاوه بر آن پوشش برف نیز با استفاده از داده های ماهواره ای بررسی می شود و همکارانم به اطلاعات مربوط به مقایسه نمونه خروجی ها در حوضه های آبریز مختلف دسترسی دارند. در این بررسی ها، پوشش برف در مقایسه با میانگین بلندمدت و همچنین نسبت به سال گذشته ارزیابی شده است.
تاجبخش در پایان خاطرنشان کرد: این اطلاعات به عنوان ابزاری در اختیار بهره برداران حوزه آب قرار می گیرد تا بتوانند اطلاعات مربوط به ذخیره برف را در اختیار داشته باشند.
گفتگو در مورد این post