پس‌لرزه‌های بحران هرمز؛ کمبود قریب‌الوقوع مس در کمین اقتصاد جهانی

به گزارش بازار به نقل از فایننشال تایمز، جهش شدید قیمت نفت در سال جاری که تا زمان نگارش این مقاله از مرز 116 دلار در هر بشکه عبور کرده است، تمرکز را متوجه پیامدهای اقتصادی شوک های قیمتی در بازار کالا کرده است. اما نکته عجیب این است که توجه بیشتری به بحران و کمبود قریب الوقوع در بازار جهانی مس نمی شود.

شوک بزرگ بعدی در بازار کالا

انتقال سبز، انفجار هوش مصنوعی، هجوم سرمایه گذاری های نظامی و رونق زیرساخت ها در کشورهای در حال توسعه با رشد اقتصادی بالا چه وجه مشترکی دارند؟ همه اینها از جمله روندهای کلان مهم در اقتصاد جهانی هستند و همه آنها در معرض تهدید جدی و قریب الوقوع هستند: کمبود جهانی مس.

رسانایی الکتریکی خارق‌العاده مس، این فلز را تقریباً در تمام جنبه‌های انتقال به انرژی کم کربن، از پنل‌های خورشیدی گرفته تا خودروهای الکتریکی، به عنصری مرکزی تبدیل کرده است.

مس همچنین برای مراکز داده هوش مصنوعی حیاتی است. هم برای تجهیزات داخل این مراکز و هم برای تامین برق آنها. این همچنین در مورد تجهیزات نظامی پیشرفته و تکنولوژیکی که دولت ها در حال رقابت برای خرید و تامین آن در چشم انداز ژئوپلیتیک پرتنش کنونی هستند، صادق است.

به طور خلاصه، تقاضا برای مس در آستانه یک جهش بزرگ است، و با این حال چشم انداز عرضه برای این فلز به هیچ وجه با آن شتاب مطابقت ندارد. محققان موسسه تحقیقاتی بلومبرگ NAIF در گزارشی که اخیرا منتشر کرده اند، ابعاد بحران مس را تشریح کرده و نسبت به آغاز «کمبود گسترده و بلندمدت» از سال 2028 هشدار داده اند و بر اساس پیش بینی آنها، عرضه مس در سال 2035 حدود هشت درصد و در سال 2050 کمتر از تقاضای 44 درصد خواهد بود.

این تحقیق به دنبال هشدارهای مشابه سایر منابع، از جمله آژانس بین‌المللی انرژی، درباره کمبودهای قابل توجه عرضه در سال‌های آینده است.

جاناتان پرایس، مدیر اجرایی Teck، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان مس، هفته گذشته در اجلاس فلزات و معادن فایننشال تایمز لایو (FT Live) پیش بینی تیره تری ارائه کرد و گفت که در سال 2035 با کمبود حدود 30 درصدی عرضه مورد نیاز مواجه خواهیم شد.

چرا شرکت های معدنی تولید مس را افزایش نمی دهند تا عرضه را با تقاضا مطابقت دهد؟

به گفته پرایس، “بخشی از مشکل زمان طولانی افزایش تولید در این صنعت است. ساخت مرکز داده ممکن است 6 ماه طول بکشد، اما کشف یک معدن جدید، دریافت مجوزهای لازم و ساخت آن ممکن است 15 سال طول بکشد.”

در واقع، بسیاری از شرکت های معدن مس در تلاش هستند تا حتی سطح تولید خود را در معادن فعلی خود حفظ کنند. بسیاری از این معادن چندین دهه است که فعالیت می کنند و اکنون با کاهش کیفیت سنگ معدن مواجه هستند. این در حالی است که شرکت ها در 2 دهه اخیر فعالیت های اکتشافی و توسعه خود را برای یافتن و راه اندازی معادن کاهش داده اند.

تحلیلگران موسسه “وود مکنزی” می گویند که این تغییر رویکرد عمدتاً واکنشی به فشار سرمایه گذاران نهادی ریسک گریز بود. سرمایه گذارانی که ترجیح می دهند شرکت ها به جای پذیرش ریسک های بزرگ برای راه اندازی معادن جدید و دستیابی به بهره وری بیشتر از طریق ادغام شرکت ها، ظرفیت معادن موجود را به حداکثر برسانند.

به گزارش فایننشال تایمز، این واقعیت که برخی از غنی ترین ذخایر مس استفاده نشده در کشورهایی (از جمله جمهوری دموکراتیک کنگو) قرار دارند که با “ریسک سیاسی” بالایی روبرو هستند نیز به این مشکل می افزاید. گروه‌های معدنی چین تمایل بیشتری برای سرمایه‌گذاری در چنین فرصت‌هایی نشان داده‌اند، اما نه در حدی که عرضه جهانی مس در مسیر تامین تقاضا باشد.

مس تحت فشار مضاعف بحران تنگه هرمز

اگرچه فشار ناشی از کمبود عرضه هنوز به طور جدی خود را نشان نداده است، اما قیمت مس هایمن اکنون روند صعودی و پرشتابی را تجربه می کند. ماه گذشته قیمت این فلز در بورس فلزات لندن (LME) به رکورد جدیدی رسید و از 14875 دلار در هر تن گذشت. رقمی که از ابتدای سال 2024 افزایش 76 درصدی را نشان می دهد.

قیمت مس از سال 2020 روندی صعودی داشته و امسال نیز بحران تنگه هرمز فشار مضاعفی بر آن وارد کرده است. بحرانی که عرضه گوگرد از خاورمیانه را کاهش داده است. این ماده در فرآیند استخراج مس استفاده می شود. مولفه دیگر گمانه زنی در مورد اعمال تعرفه های جدید بر واردات مس توسط دولت دونالد ترامپ (رئیس جمهور ایالات متحده) است. گمانه زنی هایی که خریداران مضطرب آمریکایی را به ذخیره سازی این فلز واداشته است.

بر اساس گزارش فایننشال تایمز، اگر تقاضا برای مس به همان سرعتی که پیش بینی می شد رشد کند، افزایش اخیر قیمت ممکن است مقدمه ای برای جهش های بزرگ قیمت ها در آینده باشد.

شرکت‌های فناوری غول‌پیکری که مراکز داده عظیمی را برای توسعه هوش مصنوعی راه‌اندازی می‌کنند، بدون شک مایلند برای اطمینان از ساخت و راه‌اندازی این مراکز، هر بهایی را بپردازند. حتی اگر بازار مس با کمبود شدید مواجه باشد. اما تأثیر این بحران بر سرعت و هزینه انتقال انرژی، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، می تواند بسیار چشمگیرتر باشد.