تنها یک‌ سوم ظرفیت صنعت سنگ کشور فعال است| بهبود تامین مواد ناریه

بازار؛ گروه صنعت: وجی الله جعفری معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صامت در مراسم افتتاحیه هجدهمین نمایشگاه بین المللی سنگ گفت: بیش از 3.5 میلیارد تن ذخایر سنگ تزئینی در کشور داریم اما صرف داشتن ذخایر معدنی کافی نیست و باید بتوانیم از این ظرفیت به نحو احسن استفاده کنیم.

وی افزود: از مجموع ذخایر موجود، واحدهایی که دارای پروانه بهره برداری هستند حدود 32 میلیون تن ظرفیت اسمی دارند اما میزان برداشت حدود 11.5 میلیون تن است که معادل حدود یک سوم ظرفیت موجود است.

وی ادامه داد: در حوزه فرآوری حدود 225 میلیون مترمربع ظرفیت اسمی واحدهای دارای پروانه بهره برداری وجود دارد در حالی که میزان تولید حدود 80 میلیون مترمربع است. بنابراین حدود 30 درصد از ظرفیت موجود در این بخش نیز استفاده می شود.

معاون وزیر صمت با تاکید بر ضرورت تکمیل زنجیره ارزش سنگ گفت: باید از این ظرفیت در قالب یک زنجیره کامل استفاده کنیم. به معنای داشتن بازار و توسعه صادرات. در مقطعی سرعت خوبی داشتیم و کشور بازارهای خوبی داشت، اما به دلایلی برخی از این بازارها را از دست دادیم.

وی با اشاره به لزوم هماهنگی در سطح جهانی برای معرفی سنگ ایران گفت: باید تلاش کنیم تا سنگ ایران در سطح جهانی به یک برند تبدیل شود. سنگ ایران در گذشته در بسیاری از نقاط دنیا به عنوان یک برند شناخته شده و پذیرفته شده بود، اما امروزه بخشی از این جایگاه را از دست داده ایم.

تشکیل ستاد سنگی

جعفری گفت: طی دو سال گذشته تلاش کردیم تا ارتباط نزدیک و همدلانه بین گروه‌های فعال اقتصادی و بخش‌های مختلف مرتبط با صنعت سنگ ایجاد کنیم. در همین راستا ستاد سنگ تشکیل شد که اکثریت اعضای آن بخش خصوصی هستند و هدف از تأسیس آن تدوین طرح جامع سنگ های تزئینی است که از اکتشاف و استخراج تا فرآوری، بازار و تجارت را شامل شود.

جعفری با بیان اینکه اگر نتوانیم زنجیره را به صورت یکپارچه ببینیم و همه بخش ها را کنار هم بگذاریم، نمی توانیم از ظرفیت های موجود استفاده کنیم، گفت: در شرایط فعلی حدود 30 درصد از ظرفیت ایجاد شده در حوزه سنگ استفاده می شود. این وضعیت در برخی صنایع نیز وجود دارد اما با توجه به ظرفیت های کشور در حوزه سنگ باید برای افزایش بهره وری برنامه ریزی کرد و از ظرفیت های موجود استفاده کرد.

قائم مقام وزیر صامت گفت: میزان صادرات سنگ در سال گذشته حدود 230 میلیون دلار بوده است در حالی که هدف ما رسیدن به صادرات یک و نیم تا دو میلیارد دلاری است و فاصله عملکرد فعلی با ظرفیت موجود بسیار زیاد است.

وی نمایشگاه سنگ را یکی از ارکان توسعه این صنعت دانست و گفت: این نمایشگاه می تواند به همسویی فعالان و برندسازی برای سنگ ایران کمک کند. ما سال ها را از دست داده ایم اما در شرایط فعلی هم پیگیر این مسائل هستیم.

معاون وزیر صمت با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه اکتشاف گفت: عمده ذخایر سنگی در کشور وجود دارد و هدف از اکتشاف تنها شناسایی ذخایر نیست، بلکه باید اطلاعات دقیق تری از نحوه استخراج آن داشته باشیم.

وی با اشاره به ظرفیت های موجود در صنعت سنگ کشور گفت: ظرفیت قابل توجهی در این زمینه وجود دارد و شاید در بسیاری از نقاط دنیا چنین ظرفیتی وجود نداشته باشد اما بازار و نحوه استفاده از این ظرفیت در دست دیگران است.

وی تشکیل فدراسیون جهانی سنگ را اقدامی موثر برای تقویت هماهنگی های بین المللی دانست و گفت: تشکیل این فدراسیون کار بسیار خوبی است و هر کمکی از دستمان بر بیاید انجام خواهیم داد. یکی از نقاط ضعف اصلی ما عدم هماهنگی در سطح جهانی و از دست دادن بخشی از بازارهای بین المللی است.

حفاظت از محیط زیست همراه با توسعه معدن

وی در خصوص الزامات زیست محیطی در فعالیت های معدنی گفت: در حوزه استخراج، منابع طبیعی و محیط زیست باید در راس فهرست قرار گیرند، زیرا این منابع متعلق به کشور است و باید از آنها حفاظت شود.

جعفری گفت: در عین حال تنها با رویکرد «عدم جمع آوری و حبس» نمی توان به موضوع ذخایر معدنی پرداخت. در عمل، چنین رویکردی می تواند منجر به زندانی شدن ذخایری شود که گاهی اوقات می توان از آنها به لحاظ اقتصادی استفاده کرد.

قائم مقام وزیر صامت ادامه داد: باید شرایطی مشخص شود تا با رعایت الزامات زیست محیطی و منابع طبیعی امکان برداشت از ذخایر فراهم شود. یکی از روش هایی که در این زمینه می توان مورد توجه قرار داد، توسعه استخراج معادن زیرزمینی است. با توسعه معادن زیرزمینی می توان ضمن استفاده از ذخایر محیط خارجی را نیز حفظ کرد و حتی در برخی موارد فضاهای ایجاد شده پس از برداشت می تواند ظرفیت های اقتصادی و گردشگری جدیدی ایجاد کند.

جعفری با اشاره به ظرفیت بیش از پنج هزار واحد فعال در حوزه فرآوری سنگ، گفت: برخی از واحدها از فناوری های نوین استفاده می کنند و باید روند به روز رسانی فناوری ادامه یابد. استفاده از فن آوری های جدید می تواند به افزایش کارایی و بهره وری برای استفاده حداکثری از سنگ سخت کمک کند.

وی با اشاره به زنجیره تجهیزات و ماشین آلات صنعت سنگ گفت: بخش مهمی از این زنجیره مربوط به سرمایه گذاری و تجهیزات و ماشین آلات است و امروزه بیشتر تجهیزات مورد نیاز در داخل کشور ساخته می شود.

قائم مقام وزیر صمت، تجارت و بازار را یکی از مهمترین حلقه های زنجیره صنعت سنگ دانست و گفت: متاسفانه در حوزه بازار و تجارت با مشکلاتی مواجه هستیم و لازم است انجمن، ستاد سنگ و مجموعه فعالان این حوزه برنامه های خود را در این زمینه پیگیری کنند. اگرچه شرایط کنونی کشور مسائل و اولویت های دیگری را پیش روی ما قرار داده است اما این موضوع نباید از دستور کار خارج شود و باید برای حل مشکل بازار صنعت سنگ برنامه ریزی کرد.

وی در خصوص بازار سنگ داخلی نیز گفت: از 80 میلیون مترمربع تولید، نزدیک به 65 میلیون مترمربع در بازار داخلی مصرف می شود، اما این میزان به تنهایی نمی تواند بازار کافی برای ظرفیت تولید 32 میلیون تن سنگ ایجاد کند و فاصله قابل توجهی بین ظرفیت تولید و بازار وجود دارد.

ضرورت استفاده از ضایعات معدنی

معاون وزیر صمت با اشاره به موضوع پسماند معادن سنگ گفت: در حال حاضر حدود 11 میلیون تن سنگ استخراج می کنیم اما حجم قابل توجهی زباله نیز در این فرآیند ایجاد می شود. هدر رفت مواد معدنی به معنای غیرقابل استفاده بودن آنها نیست و باید برای استفاده مجدد از این ظرفیت برنامه ریزی شود.

جعفری درباره چالش تامین مواد نفتی مورد نیاز معادن نیز گفت: مشکلات تامین مواد نفتی به طور کامل حل نشده است اما حدود 50 تا 60 درصد شرایط تامین نسبت به گذشته بهبود یافته است.