بازار؛ گروه کشاورزی: مجتبی شادلو رئیس هیئت مدیره اتحادیه باغبانی ایران در گفتگو با خبرنگار بازار با بیان اینکه حوزه تولید با وجود همه مشکلات همچنان در حال فعالیت است، گفت: یکی از بزرگترین چالش های امروز تولیدکنندگان میوه نه تنها مرحله تولید، بلکه شرایط بازار و نحوه رسیدن محصول به دست مصرف کننده است.
فاصله سه تا چهار برابر قیمت میوه از مزرعه تا سفره
وی افزود: در حوزه تولید مشکلات زیادی وجود دارد و تولیدکننده با مسائلی مانند عدم تعادل نیرو، گرانی نهاده ها و افزایش هزینه نیروی انسانی مواجه است اما با وجود همه این مشکلات تولید انجام می شود و محصول به بازار می رسد. با این حال، مشکل اصلی در مرحله ای ایجاد می شود که محصول وارد بازار می شود. بازار میوه در شرایطی ناپایدار و بی ثبات است و تفاوت قیمت تولید با قیمتی که در نهایت مصرف کننده برای خرید محصول می پردازد بسیار زیاد است.
شادلو تصریح کرد: این اختلاف قیمت در بسیاری از موارد به سه تا چهار برابر می رسد و این موضوع هم به تولیدکننده و هم به مصرف کننده فشار زیادی وارد می کند. تولیدکننده برای تولید محصول سخت کار می کند، اما در نهایت مصرف کننده مجبور است همان محصول را با قیمت بسیار بالاتری خریداری کند.
رئیس هیئت مدیره اتحادیه باغبانی ایران با اشاره به وضعیت قیمت ها در بازار گفت: در شرایط فعلی قیمت محصول در عمده فروشی ها و حتی در خود مزارع کاهش می یابد و ممکن است محصول به هر قیمتی که خریدار تعیین کند معامله شود.
اصلاح سیستم توزیع هنوز کامل نشده است
شادلو با اشاره به بحث اصلاح نظام توزیع در سال های گذشته گفت: اصلاح نظام توزیع موضوعی است که همیشه مطرح بوده اما هنوز اتفاق مورد انتظار در این حوزه رخ نداده است، در حالی که وقتی قیمت نهایی محصول مشخص نیست نمی توان به طور شفاف مشخص کرد که محصول برای کدام بازار تولید می شود. آیا هدف بازار داخلی است یا صادرات و اساساً مسیر نهایی محصول چگونه خواهد بود؟
رئیس هیئت مدیره اتحادیه باغبانی ایران تصریح کرد: وقتی این موضوعات به صورت مشخص و مشخص مشخص نشود، طبیعی است که چنین وضعیتی در بازار حاکم باشد و تولیدکننده نمی تواند برنامه ریزی دقیقی برای آینده فعالیت خود داشته باشد.
وی ادامه داد: تهیه کننده با تمام مشکلاتی که در قسمت تولید وجود دارد کار خود را انجام می دهد. ممکن است با کمبود یا عدم تعادل برق مواجه شود، نهاده های گران تری تهیه کند یا هزینه نیروی انسانی را افزایش دهد، اما در نهایت محصول تولید شده و به مرحله فروش می رسد.
شادلو گفت: مشکل اینجاست که هزینه تولید با قیمت فروش که برای تولیدکننده در نظر گرفته می شود قابل مقایسه نیست و تفاوت زیادی بین این دو وجود دارد.
وی افزود: این وضعیت برای تولیدکننده بسیار بحث برانگیز است و می تواند ضررهای قابل توجهی را به همراه داشته باشد. تولیدکننده تا چه زمانی می تواند منتظر بهبود شرایط و جبران زیان خود باشد؟
تولیدکننده باید به فکر مدیریت تولید باشد
رئیس هیئت مدیره اتحادیه باغبانی ایران بر ضرورت ایجاد ثبات در بازار تاکید کرد و گفت: تولیدکننده امروزی جز مدیریت تولید خود نگران چیزی نباشد.
وی بیان کرد: زمانی که تولیدکننده محصول خود را تولید می کند باید مطمئن باشد که محصولش در بازاری مشخص با مکانیزم مشخص به فروش می رسد و هزینه های تولید نیز در قیمت نهایی لحاظ می شود. اما در شرایط فعلی چنین قطعیتی وجود ندارد و این موضوع یکی از مشکلات اصلی حوزه تولید است. تولیدکننده باید بداند محصولی که برای آن پول، سرمایه و زمان خرج کرده چه شرایطی به بازار می رسد و قیمت آن چگونه تعیین می شود.
وی افزود: اگر قرار باشد تمام فشارها در مرحله تولید بر دوش کشاورزان و باغداران باشد و پس از پایان تولید، بازار و قیمت فروش بلاتکلیف بماند، ادامه فعالیت اقتصادی برای تولیدکننده سخت می شود.
واسطه های غیر ضروری یکی از چالش های زنجیره توزیع است
شادلو در ادامه این گفتگو درباره نقش واسطه ها در قیمت نهایی میوه گفت: یکی از موضوعاتی که در بازار وجود دارد بحث واسطه هاست. در شبکه توزیع، واسطه هایی وجود دارند که حضور آنها ممکن است ضروری باشد، اما در کنار آن، واسطه های غیرضروری نیز فعالیت می کنند.
اگر واسطه های غیر ضروری از زنجیره حذف شوند، می تواند برخی از مشکلات موجود در مسیر توزیع را کاهش دهد
وی افزود: اگر واسطه های غیرضروری از زنجیره حذف شوند، می تواند تا حدودی از مشکلات موجود در مسیر توزیع بکاهد، اما مشکل به واسطه ها محدود نمی شود و عوامل دیگری نیز در قیمت نهایی محصول نقش دارند.
رئیس هیئت مدیره اتحادیه باغبانی ایران ادامه داد: فروشگاه ها و مغازه داران نیز باید چارچوب های تعهدی خود را برای قیمت خرید و فروش رعایت کنند اما متاسفانه در همه موارد این اتفاق نمی افتد.
شادلو گفت: گاهی اوقات فروشندگان ادعا می کنند که قیمت تمام شده مغازه افزایش یافته، میزان فروش آنها کاهش یافته است و بنابراین این هزینه ها باید با افزایش قیمت جبران شود! اما چنین استدلال هایی به تنهایی نمی تواند مبنای افزایش قیمت باشد و در کنار آن باید قوانین و چارچوب های خاص بازار را نیز در نظر گرفت.
تنوع محصولات میوه قیمت گذاری دستوری را دشوار می کند
رئیس هیئت مدیره اتحادیه باغبانی ایران در پاسخ به این سوال که آیا قیمت گذاری اجباری در بازار میوه وجود دارد، گفت: با توجه به تنوع بسیار زیاد محصولات میوه، نمی توان شرایط این بازار را با محصول خاصی مقایسه کرد. به عبارت دیگر، حتی محصولاتی مانند خیار و پرتقال نیز دارای شاخه ها و کیفیت های زیادی هستند و قیمت آنها بر اساس کیفیت، منطقه تولید و شرایط دیگر متفاوت است.
شادلو افزود: ممکن است محصولی در یک شهر تولید شود و مشابه آن در شهر دیگری عرضه شود اما از نظر کیفیت تفاوت زیادی با هم دارند. این مشکل تعیین قیمت واحد را دشوار می کند.
وی تاکید کرد: به همین دلیل نمی توان گفت برای همه میوه ها قیمت مشخص و یکسانی در نظر گرفته شده است، بلکه آنچه مهم است شفافیت مکانیزم کشف قیمت و رعایت قوانین در مراحل بعدی زنجیره توزیع است.
مزارع عمده فروشی رابط اصلی مزرعه و بازار هستند
شادلو با اشاره به نقش بازارهای عمده فروشی در تعیین قیمت گفت: محصول چه تولید داخل باشد و چه وارداتی در نهایت وارد بازارهای عمده فروشی و بازارهای مرکزی استان ها می شود. این میدان ها در واقع پل ارتباطی اصلی تولیدکننده و بازار هستند و محصول در این مراکز وارد مرحله کشف قیمت می شود.
رئیس هیئت مدیره اتحادیه باغبانی ایران تصریح کرد: پس از کشف قیمت در این مراکز، قیمت تعیین شده به عنوان یکی از مبانی ارسال محصول به میوه فروشی ها و میوه فروشی های سطح شهر قرار می گیرد.
وی ادامه داد: در این مرحله موضوع کیفیت، عرضه و شرایط بازار نیز مورد توجه قرار می گیرد و بر اساس این عوامل قیمت محصول می تواند تغییر کند.
شادلو گفت: زمانی که قیمت در بازار عمده فروشی مشخص شد باید سهم هر یک از حلقه های بعدی زنجیره مشخص باشد.
سهم 35 درصدی میوه فروشان در افزایش قیمت
وی با اشاره به چارچوب تعیین شده برای افزایش قیمت در بخش خرده فروشی گفت: در قانون صنف میوه فروشان حدود 35 درصد افزایش قیمت از قیمت پایه برای این بخش در نظر گرفته شده است.
رئیس هیئت مدیره اتحادیه باغبانی ایران تاکید کرد: موضوع مهم این است که باید بررسی شود که این چارچوب تا چه حد در بازار رعایت می شود. بنابراین در صورتی که قیمت پایه محصول در زمینه عمده فروشی تعیین شده باشد و افزایش قیمت مشخصی برای میوه فروش در نظر گرفته شده باشد، باید این مکانیسم در بازار رعایت شود تا افزایش قیمت از محدوده تعیین شده فراتر نرود.
شادلو گفت: علاوه بر بحث واسطه گری های غیر ضروری، رعایت نکردن ضوابط مربوط به افزایش قیمت در مرحله خرده فروشی نیز از مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد. بنابراین برای اصلاح بازار میوه نمی توان تنها یک عامل را مسئول افزایش قیمت دانست و باید مجموعه عوامل زنجیره تولید، توزیع، عمده فروشی و خرده فروشی را به طور همزمان بررسی کرد.
گفتگو در مورد این post