• تبلیغات
  • تماس با ما
چهارشنبه, آبان ۲۷, ۱۴۰۵
  • ورود
خبرجو
  • صفحه اصلی
  • فرهنگ و هنر
  • تناسب اندام
  • فناوری
  • اقتصاد و سرمایه
  • سلامتی
  • شیوه زندگی
  • ارز دیجیتال
بدون نتیجه
مشاهده تمام نتایج
  • صفحه اصلی
  • فرهنگ و هنر
  • تناسب اندام
  • فناوری
  • اقتصاد و سرمایه
  • سلامتی
  • شیوه زندگی
  • ارز دیجیتال
بدون نتیجه
مشاهده تمام نتایج
خبرجو
بدون نتیجه
مشاهده تمام نتایج
صفحه اصلی اقتصاد و سرمایه

البرز در تله زمین صنعتی؛ از ممنوعیت سه‌ساله توسعه تا صف ۸۳۲ طرح بدون زمین

جمال زاده توسط جمال زاده
۲۷ آبان ۱۴۰۵
در اقتصاد و سرمایه
مدت زمان مطالعه: 1 دقیقه
0
البرز در تله زمین صنعتی؛ از ممنوعیت سه‌ساله توسعه تا

بازار؛ Group of provinces: استان البرز یکی از قطب های صنعتی ایران این روزها صحنه تضاد ساختاری است که سیاست گذار صنعتی را در دوراهی سختی قرار داده است. از یک سو بیش از 3528 هکتار از اراضی استان در تصرف 4087 واحد صنعتی فعال است و برای 832 طرح در دست اجرا تنها 533 هکتار باقی مانده است. یعنی به ازای هر طرح در انتظار زمین، کمتر از 0.6 هکتار ظرفیت واقعی وجود دارد. از سوی دیگر 273 واحد راکد، نیمه فعال و غیرفعال در این استان شناسایی شده است که از این تعداد حداقل 125 واحد قرار بود تا پایان سال 1404 به تولید بازگردند اما در 9 ماهه سال جاری تنها 73 واحد احیا شد. در همین حال، مصوبه تمرکززدایی دولت ایجاد شهرک‌ها و نواحی صنعتی جدید در تهران و البرز را به مدت سه سال ممنوع کرده است. هدف از مصوبه ای که دولتمردان بر آن تاکید دارند «توقف توسعه اقتصادی» نیست، بلکه هدایت فعالیت ها به سمت ظرفیت های موجود و استفاده نشده است. این پارادوکس زمین کمیاب، پروژه‌های معلق، واحدهای راکد، و ممنوعیت توسعه جدید به موضوعی حیاتی برای مدیران شهرک‌های صنعتی، بنگاه‌های دارای محدودیت زمین و سیاست‌گذاران اقتصادی تبدیل شده است. گزارشی که این تناقض را با داده های شرکت شهرک های صنعتی و مصوبه دولت روایت می کند، هم مخاطبان متخصص را به خود جذب می کند و هم می تواند زمینه ساز همکاری اقتصادی با مدیران شهرک های خصوصی یا شرکت های دارای زمین های بلااستفاده برای «احیای ظرفیت» باشد.

استان البرز با 4087 واحد فعال با اشغال 3528 هکتار اراضی که برای 832 طرح در دست اجرا تنها 533 هکتار باقی مانده است. یعنی کمتر از 0.6 هکتار برای هر پروژه در انتظار زمین.

تصویر بزرگ: البرز، استانی صنعتی با زمین کم

برای درک عمق این پارادوکس باید تصویر کلان استان البرز را دید. بر اساس اطلاعات ارائه شده، 4 هزار و 87 واحد صنعتی فعال با 3 هزار و 528 هکتار زمین در استان مستقر هستند. از سوی دیگر 832 طرح در دست اجرا تنها 533 هکتار زمین دارند. این نسبت کمبود زمین را از یک «محدودیت ساده» به یک «موانع استراتژیک» ارتقا داده است. استان البرز از نظر تعداد طرح های صنعتی تنها 2.75 درصد کل کشور را به خود اختصاص داده است، اما سهم آن در اشتغال صنعتی نزدیک به 6 درصد است. این به معنای بهره وری بالاتر و تمرکز بر صنایع با ارزش افزوده بیشتر است که خود فشار بر زمین را تشدید می کند. در سطح کشور آمارها نشان می دهد که تنها 37 درصد از اراضی صنعتی کشور مورد بهره برداری قرار گرفته و حدود 48 درصد از اراضی واگذار شده در شهرک های صنعتی بلااستفاده مانده است. این ارقام نشان می دهد که مشکل البرز تنها کمبود فیزیکی زمین نیست، بلکه الگوی تخصیص و بهره برداری زمین نیز به طور جدی مختل شده است. وقتی نیمی از زمین های اختصاص داده شده در کشور بلااستفاده می ماند، تخصیص زمین های جدید به طرح های جدید بدون آزادسازی زمین های راکد، تنها کمبود را از مکانی به مکان دیگر منتقل می کند.

از 273 واحد راکد، نیمه فعال و غیرفعال استان البرز قرار بود 125 واحد تا پایان سال 1404 احیا شوند اما در 9 ماهه سال جاری تنها 73 واحد به تولید بازگشتند. فاصله ای که نشان دهنده کندی چرخه بازسازی است.

واحدهای راکد: ظرفیتی که در انتظار تصمیمات سخت می سوزد

ضلع دوم پارادوکس انبوه واحدهای راکد و نیمه فعال است. در استان البرز 273 واحد راکد، نیمه فعال و غیرفعال شناسایی شد که از این تعداد حداقل 125 واحد قرار بود تا پایان سال 1404 به تولید بازگردند که عملکرد واقعی اما فاصله قابل توجهی با هدف دارد: تنها 73 واحد در 9 ماهه اول سال بازسازی شده است. با این حال، تحولات نهادی را نباید نادیده گرفت. شرکت شهرک های صنعتی البرز در قالب کارگروه ماده 48 قانون برنامه هفتم، 46 قرارداد راکد را به مساحت 22 هکتار واگذار کرد و در اقدامی تکمیلی، 41 هکتار از شهرک های صنعتی استان از طریق فسخ، خلع ید به چرخه واگذاری بازگشت. همچنین در سال 1403 به منظور جلوگیری از هدر رفتن ظرفیت های ایجاد شده از 875 پروژه صنعتی بازدید میدانی صورت گرفت. این اقدامات نشان می دهد که مسیر بازیابی وجود دارد، اما سرعت آن با حجم انباشت واحدهای راکد همخوانی ندارد. برآوردهای اتاق بازرگانی البرز نیز تعداد واقعی واحدهای راکد را 150 تا 190 واحد اعلام کرده و بر ضرورت یافتن عوارض تحصیلی برای 50 واحد تاکید دارد. یعنی حتی آمارهای این حوزه هم یکسان نیست و بخشی از ظرفیت راکد در آمارهای رسمی پنهان می ماند. این تنوع آماری نشان از عدم وجود سیستم نظارتی شفاف و یکپارچه بر وضعیت اراضی و واحدها دارد.

ممنوعیت سه ساله ایجاد شهرک های صنعتی جدید در تهران و البرز اگر با رهاسازی سریع زمین های راکد همراه نباشد، می تواند منجر به مسدود شدن سرمایه گذاری صنعتی در پربارترین استان کشور شود.

قطعنامه تمرکززدایی: ممنوعیت توسعه یا فرصتی برای سازماندهی مجدد؟

ضلع سوم پارادوکس، ممنوعیت سه ساله ایجاد شهرک ها و نواحی صنعتی جدید در تهران و البرز است. این مصوبه که در پاییز 1405 ابلاغ شد، ایجاد شهرک های صنعتی و مسکونی جدید در شعاع 120 کیلومتری تهران و البرز را به مدت سه سال ممنوع کرده است. مسئولان وزارت راه و شهرسازی تاکید کرده اند که این مصوبه “منع تامین مسکن” یا “توقف توسعه اقتصادی” نیست، بلکه با هدف کنترل جمعیت و بار فعالیت مطابق با ظرفیت های مصوب و مستندات قانونی تدوین شده است. از منظر راهبردی، این مصوبه را می توان به «آزمون بلوغ سیاست صنعتی» تعبیر کرد: اگر استان البرز ظرفیت واقعی خود را از طریق احیای واحدهای راکد و آزادسازی اراضی بلااستفاده فعال کند، نیازی به توسعه افقی جدید ندارد. اما اگر این مسیر به کندی پیش برود، این ممنوعیت سه ساله می تواند منجر به توقف سرمایه گذاری صنعتی در یکی از پربارترین استان های کشور شود. کارشناسان حوزه شهرسازی نیز هشدار می دهند که واگذاری صنایع بدون در نظر گرفتن شبکه نیروی انسانی متخصص، تامین کنندگان، زیرساخت ها و بازار مصرف به سادگی امکان پذیر نیست و صرفاً با ممنوعیت ساخت و ساز، تمرکززدایی محقق نمی شود. بنابراین، مصوبه تمرکززدایی به جای اینکه صرفاً یک محدودیت باشد، «دستور کار» برای فعال کردن ظرفیت‌های داخلی استان است. دستور کار که اجرای آن نیازمند ابزارهای مالی، قانونی و نهادی است.

تفاوت قیمت زمین صنعتی از میانگین 7.4 میلیون تومان در استان البرز به 40 میلیون تومان در شهرک های دارای زیرساخت در کرج، زمین را به دارایی سرمایه ای تبدیل کرده و انگیزه راکد ماندن آن را تقویت می کند.

اقتصاد زمین صنعتی: زمانی که هر متر مربع به دارایی سرمایه ای تبدیل می شود

لایه چهارم پارادوکس، اقتصاد زمین صنعتی است. براساس آخرین داده ها متوسط ​​قیمت هر مترمربع زمین صنعتی در استان البرز حدود ۷ میلیون و ۴۳۷ هزار تومان است، در حالی که این رقم در کرج به طور میانگین به ۱۶ میلیون و ۳۹۶ هزار تومان می رسد و در زمین های واقع در شهرک های صنعتی با زیربنای کامل تا متری ۴۰ میلیون تومان نیز قابل مشاهده است. این فاصله قیمتی بین میانگین استان و کرج نشان می دهد که زمین های صنعتی در مناطق دارای زیرساخت عملا به «دارایی سرمایه ای» تبدیل شده و انگیزه راکد ماندن آن نه به عنوان نهاده تولید، بلکه به عنوان ذخیره ارزش افزایش یافته است. وقتی قیمت زمین در یک شهرک صنعتی با زیربنای کامل به متری 40 میلیون تومان می رسد، برای شرکتی با زمین راکد، حفظ زمین بدون تولید می تواند سود بیشتری نسبت به شروع تولید داشته باشد. این دقیقا همان مکانیزمی است که «دلالی صنعتی زمین» و «رکود» را تقویت می کند. شرکت شهرک های صنعتی البرز نیز به صراحت اعلام کرده است که در برابر دلالی و رکود زمین های صنعتی موضع قاطعانه ای خواهد داشت و در حال بررسی پرونده هایی به مساحت بیش از 45 هزار متر مربع است. بدون اصلاح این اقتصاد مشوق، هر سیاستی که صرفاً بر «ممنوعیت توسعه جدید» یا «تخصیص زمین بیشتر» تکیه کند، در بهترین حالت مسکن موقت است و به ریشه مشکل نمی‌پردازد.

آزادسازی 41 هکتار زمین راکد و واگذاری 46 قرارداد به مساحت 22 هکتار نشان از وجود ابزار قانونی برای احیای ظرفیت دارد. آنچه گم شده است مدل اقتصادی پایدار برای تبدیل زمین های راکد به تولید فعال و اشتغال زا است.

استراتژی جایگزین: از توسعه افقی تا بهره وری عمودی و احیای درون زا

بخش پنجم تحلیل ترسیم یک استراتژی جایگزین است. تجربه استان البرز و آمارهای کشوری نشان می دهد که ادامه توسعه افقی شهرک های صنعتی بدون اصلاح الگوی کاربری پایدار نیست. راهبرد جایگزین را می توان در سه محور خلاصه کرد: اول، تکمیل زنجیره «نظارت، تعیین تکلیف و آزادسازی» اراضی راکد با استفاده از ظرفیت کارگروه اصل 48 و کمیته سه نفره نظارت، به طوری که آزادسازی اراضی به صورت سیستمی به پروژه های اولویت دار اختصاص یابد. دوم، حرکت به سمت افزایش بهره وری زمین از طریق تراکم مشروع و توسعه عمودی واحدهای صنعتی به ویژه برای صنایع سبز و با ارزش افزوده بالا که با محدودیت های زیست محیطی و آبی البرز سازگاری بیشتری دارد. سوم، تبدیل زمین های راکد به «سرمایه مشارکتی» از طریق مدل های قانونی مانند مشارکت مدنی، اجاره های بلندمدت و واگذاری حق انتفاع به سرمایه گذاران واجد شرایط، به جای فروش مستقیم زمین. اتاق بازرگانی البرز نیز بر ضرورت تدوین سند توسعه اقتصادی استان با مشارکت بخش خصوصی و حرکت از اقدامات اداری به سمت راهکارهای عملیاتی تاکید کرده است. این رویکرد با مصوبه عدم تمرکز سازگار است و از انجماد سرمایه گذاری جلوگیری می کند. نکته کلیدی این است که «ممنوعیت توسعه جدید» نباید به «منع سرمایه گذاری» تعبیر شود. بلکه باید به «منع اتلاف زمین» تعبیر شود.

البرز به عنوان محل آزمایش استراتژی مقاومت زمین و تولید

بخش ششم و پایانی تحلیل، رابطه این پارادوکس با استراتژی کلان جمهوری اسلامی ایران است. استان البرز را می توان «محل آزمایش کوچک» راهبرد اقتصاد کلان مقاومتی در حوزه صنعت و زمین دانست. اگر این استان بتواند با تکیه بر ظرفیت های داخلی خود زمین های راکد را رها کند و واحدهای غیرفعال را با الگوهای تعاونی به چرخه تولید بازگرداند و اشتغال صنعتی خود را بدون توسعه افقی جدید حفظ و ارتقا دهد، الگویی کاربردی برای سایر استان های صنعتی کشور خواهد بود. برعکس، اگر ممنوعیت سه ساله توسعه با احیای کند واحدهای راکد همراه شود، سرمایه گذاری صنعتی در البرز دچار رکود می شود و این استان که در حال حاضر نزدیک به 6 درصد از اشتغال صنعتی کشور را در اختیار دارد، بخشی از نقش محرکه خود را از دست خواهد داد. بنابراین موفقیت در البرز یک موضوع محلی نیست، بلکه یک موضوع استراتژیک برای مدل «تولید بدون توسعه زمین» در ایران است. استراتژی ارجح تبدیل ممنوعیت توسعه جدید به یک “فرصت تاریخی” برای سازماندهی مجدد مالکیت زمین صنعتی، شفاف سازی قراردادها و بهبود بهره وری است. نه به یک “بن بست اداری” که برنامه های تولید را در یک راستا نگه می دارد. تجربه تعیین تکلیف 46 قرارداد راکد و آزادسازی 41 هکتار زمین نشان از وجود ابزارهای قانونی لازم دارد. آنچه باید تقویت شود، اراده اجرایی پایدار و یک مدل اقتصادی جذاب برای احیای ظرفیت است، نه صرفاً ممنوعیت تخصیص زمین های جدید.

پست قبلی

چرا نباید به هوش مصنوعی در مسائل تغییرات آب و هوایی اعتماد کرد؟ گزارش سازمان ملل هشدار می دهد

پست‌ بعدی

آیت الله وحید خراسانی دار فانی را وداع گفت

جمال زاده

جمال زاده

مرتبط پست ها

توسعه ۶ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی انشعابی در قالب طرح
اقتصاد و سرمایه

توسعه ۶ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی انشعابی در قالب طرح ملی «بام نیرو»

۲۷ آبان ۱۴۰۵
نیاز صنعت نساجی به نوسازی تجهیزات و ماشین آلات
اقتصاد و سرمایه

نیاز صنعت نساجی به نوسازی تجهیزات و ماشین آلات

۲۶ آبان ۱۴۰۵
آغاز بارش‌های سیل‌آسا در شمال کشور؛ هشدار به کشاورزان درباره
اقتصاد و سرمایه

آغاز بارش‌های سیل‌آسا در شمال کشور؛ هشدار به کشاورزان درباره افت دما

۲۶ آبان ۱۴۰۵
جیمیل از دسترس خارج شد؛ جست‌وجوی گوگل هم مختل شد
اقتصاد و سرمایه

جیمیل از دسترس خارج شد؛ جست‌وجوی گوگل هم مختل شد

۲۶ آبان ۱۴۰۵
شناسایی ۳۵ همت سود در پتروشیمی پردیس؛ جهش تاریخی
اقتصاد و سرمایه

شناسایی ۳۵ همت سود در پتروشیمی پردیس؛ جهش تاریخی

۲۶ آبان ۱۴۰۵
مدیر پتروپالایش NGL دهلران عزل شد
اقتصاد و سرمایه

مدیر پتروپالایش NGL دهلران عزل شد

۲۶ آبان ۱۴۰۵
بارگذاری بیشتر
پست‌ بعدی
آیت الله وحید خراسانی دار فانی را وداع گفت

آیت الله وحید خراسانی دار فانی را وداع گفت

گفتگو در مورد این post

توصیه شده

می‌خواستند جعل استقلال را ماستمالی کنند کمیته استیناف حکم برگشت امتیازات را داد/ متاسفم برای این فوتبال!

می‌خواستند جعل استقلال را ماستمالی کنند کمیته استیناف حکم برگشت امتیازات را داد/ متاسفم برای این فوتبال!

3 سال پیش
رابرت دنیرو جرف های جالبی را درباره ترامپ زد

سخنان عجیب «رابرت دنیرو» درباره ترامپ

3 سال پیش
ممنوعیت پرداخت پاداش به عوامل تیم ملی به غیر از مربیان و بازیکنان

ممنوعیت پرداخت پاداش به عوامل تیم ملی به غیر از مربیان و بازیکنان

3 سال پیش
4 تریلیون توکن شیبا اینو توسط نهنگ غول پیکر منتقل شده است

ده ها میلیارد شیبا اینو به بایننس و از بایننس ارسال شد

3 سال پیش

از دست ندهید

تصویر مرتبط با اختلال سرویس‌های اپل

اختلال گسترده در خدمات اپل مشکلاتی را برای کاربران آیفون ایجاد کرد

۲۷ آبان ۱۴۰۵
قیمت بیت کوین امروز 26 نوامبرچرا بیت کوین همچنان تحت

قیمت بیت کوین امروز 26 نوامبر/چرا بیت کوین همچنان تحت فشار است؟

۲۷ آبان ۱۴۰۵
توسعه ۶ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی انشعابی در قالب طرح

توسعه ۶ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی انشعابی در قالب طرح ملی «بام نیرو»

۲۷ آبان ۱۴۰۵
بهترین زمان خرید گوشی چه موقع است؟ 

بهترین زمان برای خرید گوشی چه زمانی است؟

۲۷ آبان ۱۴۰۵

دیگر رسانه ها

اجاره خودرو

خبرجو تازه‌ترین اخبار در سراسر دنیا در حوره های مالی , فرهنگی , اقتصادی و ... را برای شما به اشتراک خواهد گذاشت.

ما را دنبال کنید

اخبار اخیر

تصویر مرتبط با اختلال سرویس‌های اپل

اختلال گسترده در خدمات اپل مشکلاتی را برای کاربران آیفون ایجاد کرد

۲۷ آبان ۱۴۰۵
قیمت بیت کوین امروز 26 نوامبرچرا بیت کوین همچنان تحت

قیمت بیت کوین امروز 26 نوامبر/چرا بیت کوین همچنان تحت فشار است؟

۲۷ آبان ۱۴۰۵

دسته بندی ها

  • ارز دیجیتال
  • اقتصاد و سرمایه
  • تناسب اندام
  • دسته‌بندی نشده
  • سلامتی
  • شیوه زندگی
  • فرهنگ و هنر
  • فناوری

همکاران

  • اخبار اقتصاد
  • تبلیغات
  • تماس با ما

خوش آمدید!

به حساب خود در زیر وارد شوید

رمز عبور را فراموش کرده اید؟

رمز عبور خود را بازیابی کنید

لطفا نام کاربری یا آدرس ایمیل خود را برای بازنشانی رمز عبور خود وارد کنید.

ورود به سیستم
بدون نتیجه
مشاهده تمام نتایج
  • صفحه اصلی
  • فرهنگ و هنر
  • تناسب اندام
  • فناوری
  • اقتصاد و سرمایه
  • سلامتی
  • شیوه زندگی
  • ارز دیجیتال